21 december 2008
Stoppen of doorgaan met benzodiazepines
Benzodiazepines zijn volop in de media, vanaf januari 2009 gaan ze namelijk uit het zorgpakket. Toch jammer voor die 1.5 miljoen gebruikers. Maar zo dramatisch is dit nu ook weer niet, het kost namelijk gemiddeld 4 euro per maand om benzodiazepines te gebruiken (bron: Farmacotherapeutisch Kompas). Om financiele redenen hoeven mensen dus niet te stoppen. Toch ziet VWS dit als kans om mensen met hun neus op de feiten te drukken en benzodiazepinegebruik af te keuren. “Slaap- en kalmeringsmiddelen zijn niet onschuldig!”, schrijft het DGV in haar voorlichtingsfolder. Helaas is er van eerlijke voorlichting geen sprake. De gebruiker wordt betutteld en de benzodiazepines worden ongenuanceerd beoordeeld. Het is echter essentieel dat de patient weet waarom het wellicht beter is om te stoppen, in plaats van alleen veroordeeld te worden om het gebruiken van benzodiazepines. Enige nuance is hier wel op zijn plek. Benzodiazepinegebruik moet gezien worden als een tijdelijke overeenkomst die gesloten wordt tussen patient, arts en geneesmiddel, de overeenkomst moet opgeheven worden zodra de uitgangspunten van de overeenkomst niet meer geldig zijn
Natuurlijk zijn er goede redenen te bedenken waarom langdurig gebruik van benzodiazepines niet goed is. Over de bijwerkingen van benzodiazepines en lange termijn gevolgen kan een dik verslag gemaakt worden. Daarnaast zijn benzodiazepines zowel geestelijk als lichamelijk verslavend. Dit is direct af te keuren. Mensen horen niet verslaafd te zijn aan chemische middelen, zeker niet als er met langdurig gebruik ernstige bijwerkingen gepaard gaan. Te denken valt aan een verhoogd risico op botbreuken, een verminderde motorische coordinatie en een verminderd concentratievermogen. Vooral de laatste twee bijwerkingen zorgen ervoor dat een benzodiazepinegebruiker een verhoogd risico op bijvoorbeeld verkeersongevallen heeft.
Toch ben ik van mening dat benzodiazepinegebruik niet per se slecht is, zoals veel informatievoorzieningen eenduidig naar voren brengen. Net zoals aan al het medicijngebruik, zitten er aan benzodiazepinegebruik risico’s en bijwerkingen verbonden. Alvorens overgegaan wordt op medicijngebruik, maken zowel arts als patiënt een afweging of de risico’s en bijwerkingen opwegen tegen de voordelen in de behandeling van de ziekte. Bij benzodiazepines zijn er daadwerkelijk voordelen aan te wijzen in het begin van de therapie en in de behandeling van bijvoorbeeld slaapproblemen. Daarnaast ervaren patienten benzodiazepines als een welkom steuntje in de rug bij het aanpakken van hun problemen. Het gebruiken van benzodiazepines in dit geval is te rechtvaardigen, een (tijdelijke) overeenkomst kan gesloten worden. De bijwerkingen worden op de koop toe genomen.
Na langdurig gebruik van benzodiazepines (langer dan de voorgeschreven 14 dagen), is deze overeenkomst echter niet geheel geldig meer. Een uitzondering dient gemaakt te worden voor aandoeningen zoals bepaalde vormen van epilepsie, waarbij (langdurig gebruik van) benzodiazepines de beste behandeling zijn. In de andere gevallen veranderen de uitgangspunten na langdurig gebruik, met als gevolg dat de overeenkomst op losse schroeven is komen te staan.
De eerste reden om de overeenkomst te verbreken heeft betrekking op de ziekte van de patiënt. Na verloop van tijd is de ziekte wellicht in ernst verminderd en zou behandeling met benzodiazepines niet meer nodig zijn. Als dit niet het geval is, moet wellicht een andere therapie ingezet worden die de ziekte beter kan behandelen. Het inzetten van een nieuwe behandeling is in deze situatie belangrijk, omdat benzodiazepines verslavend zijn en gebruik daardoor vervelend voor de patiënt is. Het verslavende element alleen al zou reden genoeg zijn de overeenkomst te verbreken.
Een andere reden om deze overeenkomst, gesloten tussen arts, patiënt en geneesmiddel te verbreken, is de betwiste werkzaamheid van de benzodiazepines na langdurig gebruik. Daarbij zijn de bijwerkingen en risico’s na verloop van tijd groter geworden. Deze kunnen tevens ernstige gevolgen hebben, het is niet vergelijkbaar met de risico’s van bijvoorbeeld een paracetamol.
Gezien het feit dat de overeenkomst niet geheel geldig meer lijkt zijn, vanwege het veranderen van verschillende uitgangspunten, moet het gebruik geëvalueerd worden door de arts. Het is dan de taak van de arts, de patiënt vervolgens aan te zetten tot denken en in te laten zien dat het gebruik niet per se noodzakelijk is. En dat de voordelen niet langer zwaarder wegen dan de nadelen in het chronisch gebruiken van benzodiazepines. In een aantal gevallen zal de patiënt de overeenkomst nog steeds als legitiem ervaren, omdat de patiënt niet op de hoogte is van de nadelen en risico’s van het lange termijn gebruik of omdat de patiënt wel degelijke positieve effecten van het gebruik ervaart.
Aan de hand van het voorbeeld over de gesloten overeenkomst, is duidelijk geworden dat het niet verkeerd is benzdiazepines te gebruiken zolang daar gerechtvaardigde uitgangspunten voor zijn. Als een of meerdere van de uitgangspunten wegvallen, of minder valide zijn volgens de arts, zou deze de patiënt moeten informeren over de mogelijkheden te stoppen en eventueel een andere behandeling voor moeten stellen. Langdurig benzodiazepinegebruik kan ernstige gevolgen hebben voor de patient, een verhoogde kans op ongevallen bijvoorbeeld. Als de patiënt echter na het krijgen van goede voorlichting nog steeds overtuigd is van een rechtvaardig afgesloten overeenkomst, blijft het te allen tijde de beslissing van de patiënt om door te blijven gaan met het gebruiken van benzodiazepines en de risico’s te accepteren. De arts en aanvullende voorlichting kunnen echter wel zorgen dat de overeenkomst voor de patiënt niet geldig blijft doordat er sprake is van een informatiebias. Goede voorlichting is dus van belang, ongenuanceerd afkraken van het gebruik zal bij de benzodiazepinegebruiker niet aanslaan. Het is belangrijk dat de gebruiker weet waarom hij moet stoppen en zelfstandig een keuze kan maken: doorgaan of stoppen met benzodiazepines?
Deze keer (zondag 21 december 2008) geheel verzorgd door Ellen.
Op 26 december 2008 om 7:05 zei madbello :
Je kan je behoorlijk in vergissen hoe mensen gierig kunnen zijn, als is het maar 4 euro per maand, echt !
Op 26 december 2008 om 22:41 zei Ellen :
Maar voor vier euro ben je relatief goedkoop dronken… je kunt er geen alcohol verslaving of andere verslaving voor onderhouden
Op 13 april 2010 om 16:18 zei truus.boesveld-klee :
ik heb vandaag benzodiazepines gekregen
nu dat ik heb gelezen durf ik het
niet in teneemen
vriendelijk dank truus
Op 13 april 2010 om 17:46 zei Jurjen :
Nu weet ik weinig over benzodiazepines en waar je het voor hebt gekregen. Voor een steuntje in de rug om dieper te slapen, kun je eens kijken naar valeriaan (geen verslaving, geen chemische rotzooi, komt gewoon van een plant) of een goede kruidenthee met slaapverwekkend effect voor het slapen gaan. Werkt ook!
Op 13 april 2010 om 18:15 zei Ellen :
Het is in principe niet verkeerd benzo’s te gebruiken, als je je maar bewust bent van de lange termijn verslavende effecten. Als je het een week/2 weken gebruikt, is er weinig aan de hand en kan eventueel wel fijn zijn tijdelijk even wat rustiger te zijn/beter te slapen. Het is een afweging die je maakt, geen enkel medicijn heeft een blanco ‘strafblad’