6 december 2009
Spaarlampen redden levens
Het huis wat we op het moment huren hier in Canada heeft zoals in de meeste huizen, plafonnières in iedere kamer, en allen hebben ze een 60 watt pitje. Ook in onze open keuken was een 60 watt lampje geplaatst, hetgeen niet voldoende is om prettig te kunnen koken/afwassen. Daar ik een liefhebber ben van koken, en iets minder van afwassen besloot ik maar eens een zwaardere pit in de keuken plafonnière te plaatsen.
Er bleken twee pitten in te kunnen, dus draaide ik er nog een 60 watt pitje erbij, wat het gewenste resultaat opleverde om prettig te kunnen kokkerellen.
Een weekje later, terwijl Paula en ik lekker voor de platte buis naar Dr Oz zaten te kijken, met het laatste over enge ziektes, en hoe je met azijn E. coli kunt doden op het aanrecht, hoorden we een harde knal. De keuken plafonnière was naar beneden gedonderd, althans het glasdeel met bijbehorende metalen bout.
Geschokt keken we naar het resultaat, en ik besefte dat, als ik daar nog aan het koken was geweest, dood had kunnen zijn. We ruimden de rommel op, en ik wist dat dit waarschijnlijk gekomen was door een te hoge temperatuur binnen de schaal, en keek eens op de fitting. En jawel, maximaal 40 watt stond erop en 2 x 40 = 80 watt totaal en wij zaten op 2 x 60 = 120 watt.
Nu was het fornuis ook niet helemaal goed; een van de elektrische branders werd niet heet genoeg, en dus deden we een verzoek aan onze landlord om naast de plafonnière ook het fornuis te fixen.
Huurhuizen hebben hier meestal standaard vloerbedekking, verlichting, en appliances oftewel apparaten als fornuis en koelkast. Home-appliances zijn huishoudelijke apparaten die een of andere vorm van energie verbruiken.
De volgende dag kwam de elektricien langs om het fornuis te fixen. Het was een man van ongeveer 1 meter 60, kalend met vettig staartje in haar, vel over been en tandeloos. In Nederland zou je zeggen: landloper. Ik vroeg hem over de lamp, en hij zei dat de klusjesman een nieuwe had besteld, en dat die later zou komen. Terwijl hij het fornuis repareerde, en resten plafonnière glas die er nog onder lagen oppakte en aan mij gaf, vroeg ik hem of het wel vaker gebeurde, zo’n lamp die naar beneden donderde. “Feer feker wel”, sliste hij en daar schrok ik een beetje van, ons huis hangt vol met plafonnières!
Nu wordt binnenkort de spaarlamp ook in Canada verplicht. Elektrisch koken, -verwarmen en -heet water is nog steeds doodgewoon in dit land. “Waarom pakken ze koken en verwarmen niet eerst aan ?” hoor ik U vragen. Ik begreep dit ook nooit tot onze slissende elektricien de wijze woorden “feer feker wel” sprak.
Niks energie besparen, de gewone pit is levensgevaarlijk, en de spaarlamp is een veilig alternatief in de plafonnière branche. ‘Spaar’ staat hier dus voor besparing op ziekenhuis- en reparatie kosten.
Deze keer (zondag 6 december 2009) geheel verzorgd door Johan.
Op 6 december 2009 om 12:49 zei Jurjen :
Nee hoor, gewoon lezen wat er staat: maximaal 80W. Als er op een boot staat “maximaal 20 mensen” en je gaat er met 100 mensen opstaan, moet je ook niet raar kijken als de boot water begint te maken of kapseist.
Ik kijk niet raar op dat koken en verwarmen elektrisch gebeurd: huizen hebben geen gasaansluitingen. En zolang het gros van de stroom met schone energie (waterkracht) wordt opgewekt, vind ik het totaal geen probleem dat alles elektrisch is in huis. Ik dacht dat we juist het gebruik van fossiele brandstoffen aan moesten pakken om het milieu ‘op te schonen’?
Ik zie wel graag een verwijzing naar een artikel dat gloeilampen worden verboden in Canada. Ik heb daar nog niets over meegekregen en niemand anders in mijn vriendenkring. Of is dit alleen in Ontario?
En is de spaarlamp wel zo veilig? Ik spreek je nader als je een week uit je woning wordt ontruimd op het moment dat er een spaarlamp breekt. Of is kwikdamp een peulenschil?
Op 6 december 2009 om 13:01 zei Lorijn :
@Jurjen:
“Kwik in spaarlampen
Spaarlampen bevatten kwik. Als de spaarlamp na gebruik voor recycling wordt aangeboden wordt deze stof en andere onderdelen van de lamp hergebruikt. Wat veel mensen niet weten, is dat bij de productie van elektriciteit uit kolen, ook kwik vrij komt. Alle soorten lampen leveren dus kwik op.”
&
“Spaarlamp kapot? Geen gevaar
Hoewel kwik giftig is, ontstaat er niet direct gezondheidsgevaar als een spaarlamp breekt. Om enig risico uit te sluiten, is het wel verstandig om ramen te openen, direct nadat de buis kapot is gegaan. Kwikdamp verdwijnt dan uit de kamer.”
Bron: http://www.milieucentraal.nl/pagina?onderwerp=Spaarlampen
Met andere woorden.. ja, dat is een peulenschil
Op 6 december 2009 om 14:50 zei Jurjen :
De kwikdamp blijft heel makkelijk in textiel hangen (bedden/banken, gordijnen, etc.) In Canada wordt enorm veel energie opgewekt met waterkrachtcentrales, in de provincie Québec zelfs dermate veel dat ze dit aan buurprovincies en de VS verkopen. Hoezo kolencentrales?
Daarnaast schrik je je kapot van hoe weinig fluorescentie lampen ter recycling aangeboden worden.
http://www.canada.com/nationalpost/financialpost/story.html?id=aa7796aa-e4a5-4c06-be84-b62dee548fda
Op 6 december 2009 om 18:00 zei Lorijn :
Ik zou zeggen dat jouw artikel een uitzonderingssituatie bevat (of een verschil in regels tussen europa en canada?) als ik zo eens op andere sites lees. Ten eerste zegt jouw artikel: “It’s quite odd that environmentalists have embraced the CFL, which cannot now and will not in the foreseeable future be made without mercury.” terwijl de mijne zegt dan: “Overigens zit niet in alle spaarlampen vloeibaar kwik; sommigen bevatten een mengsel van lood en kwik in vaste vorm, waardoor er geen kwikdamp vrijkomt als een lamp stuk valt.” De opmerking in jouw artikel klopt dan wel maar heeft niet hetzelfde gevaar. En verder lees ik:
“In een spaarlamp zit een klein beetje kwik. Als u een gebroken lamp opruimt zoals hierboven is verteld, zullen u en de andere mensen in uw huis niet ziek worden van het kwik.” (GGD Rotterdam – http://www.ggd.rotterdam.nl/smartsite.dws?Tekstmode=1&id=229&goto=2183878&style=6413 )
“Bij het breken van een spaarlamp komt er een beetje kwikdamp vrij. De hoeveelheid kwik in een spaarlamp is echter ruim binnen de toegestane norm en, als u verstandig met de situatie omgaat, absoluut ongevaarlijk. Als u een spaarlamp breekt, is het verstandig de kamer goed te laten luchten en de restanten niet met de softzuiger op te zuigen.” (Ik leef groen – http://www.ikleefgroen.nl/besparen/spaarlampen/ )
“Mercury is an important component of compact fluorescent lamps (CFLs) that plays a key role in their energy efficiency and also other parameters such as lifetime and warm-up times. There are up to 5 milligrams (0,005 grams) of mercury contained in a CFL (compared to 0,5 g in dental amalgam filling or several grams in older thermometers). The 5 mg limit is set in the Restriction on Hazardous Substances Directive (2002/95/EC).” (Europa – http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=MEMO/09/113&format=HTML&aged=0&language=EN&guiLanguage=en )
“Kwik
De hoeveelheid kwik in een spaarlamp is klein, maximaal 5 mg kwik per lamp. Dit kwik kan een extra belasting voor het milieu vormen, maar komt enkel vrij wanneer de lamp breekt. Deze kleine hoeveelheid vormt echter geen risico voor de gebruiker (volgens onderzoek van de Nederlandse kennisorganisatie TNO)” (Bewust verbruiken – http://www.bewustverbruiken.org/component/content/article/390.html )
Nog buiten dat ik overal hetzelfde vind, stipt het laatste citaat ook een belangrijk punt aan: Het komt enkel vrij wanneer de lamp breekt (en zou dan nog steeds niet gevaarlijk moeten zijn). Hoevaak breekt men eigenlijk een lamp? Ik kan me de laatste keer niet herinneren..
Op 6 december 2009 om 19:24 zei Jurjen :
Het probleem is dat partijen elkaar nog overal tegenspreken en de fabrikant zien er geen problemen in om feiten af te zwakken of te verdraaien ten gunste van de verkoopcijfers. Zelfs (of moet ik zeggen: juist) politici die de wetgeving door hebben gedrukt verkopen deze nonsensepraatjes maar al te graag om geen gezicht te verliezen.
Lampen breken vaak genoeg. Zeker met kleine kinderen die spelen (gooien) zit een ongeluk in een klein hoekje. Ook een keer stuntelen met een A-ladder, een stalamp omstoten of een deur te ver/hard openen kan al een keer te veel zijn. Vorige week nog meegemaakt in een kerk waar ik aan het werk was dat de bekabeling de enige redding was voor een hele inbouwlamp (met spaarlamp binnenin) die naar beneden kwam zetten. Foutje van de installateur die ‘m onvoldoende heeft verzonken, maar toch weer bijna iemand letsel opgelopen en/of met de zwaartekracht tegen de grond verbrijzeld.
Op 6 december 2009 om 22:24 zei Bootvis :
Hoe breek je überhaupt een lamp (in Nederland waar alle huizen fatsoenlijke plafonds hebben)? Misschien ben ik onwetend over de gangbare normen maar bij ons thuis is de procedure als volgt:
Iemand wil meer licht
Die drukt op de schakelaar
De lamp begint te branden
Waar in dat proces kan het gebeuren dat de lamp breekt?
Dus die minieme hoeveelheid kwikdamp is echt een non-issue. Ik heb in heel mijn leven nog nooit een gebroken lamp gezien.
Op 6 december 2009 om 22:53 zei Jurjen :
Heb ik ooit beweerd dat het breken gebeurt tijdens het in- of uitschakelen? Lees mijn laatste bericht nog maar eens.
Op 6 december 2009 om 23:10 zei Bootvis :
Ja dat heb ik gedaan. Ik sta niet bekend om geduld of handigheid maar sommige van je scenario’s vind ik toch wel ver gezocht:
Wie loopt er in z’n woonhuis met een ladder rond? En dan ook nog tegen lampen aan?
Kinderen die lampen slopen door dingen te gooien. Ik weet niet waarmee die kinderen gooien maar van een welgemikt monopolyfiguurtje springt een lamp niet zomaar uit elkaar.
Met een deur? Moet ik de lamp er dan eerst tussen leggen?
Ik heb begrepen dat jij met licht werkt en kan me voorstellen dat er ook vaker wat kapot gaat maar bij huis tuin en keuken gebruik? Nee, en trouwens in dat voorbeeld maakt het ook niet heel veel uit of er kwik in zit. Je wil zon ding sowieso niet op je kop hebben.
Op 6 december 2009 om 23:14 zei Nijn :
@Jurjen: Leuk hoor al die paranoide praatjes over hoe de overheid en de verkopers ons belazeren.. heb je toevallig ook nog iets wat die bewering ondersteunt?
En verder ben ik het helemaal eens met Bootvis. Ik heb in m’n leven (ik ben 22) precies 1 keer een gebroken lamp gezien. En ook ik heb een zusje en een veel jonger broertje. Dat ging nooit fout.
Op 6 december 2009 om 23:15 zei Nijn :
Oh sorry, op deze computer stond m’n andere nick blijkbaar, maar ik ben dus Lorijn.
Op 6 december 2009 om 23:22 zei Bootvis :
@10 Daar gaat JohnR nog hele flauwe grappen overmaken
Op 6 december 2009 om 23:54 zei Roel :
Ik wil de ‘lampen breken niet vaak’-theorie ook even ondersteunen. Ik heb ooit een keer een ongeluk gehad met een glazen lampenkap met een peertje hierin, maar het gevolg was dat de glazen lampenkap finaal stuk was, mijn hand een paar stevige wonden had, maar het peertje nog intact was. Ergo, lampen breken niet snel (ja beetje kort door bocht, maar ach).
Overigens, maar dat is waarschijnlijk wel duidelijk nu, de hoeveelheid kwikdamp uit de spaarlamp zou alleen maar zeer schadelijk voor je gezondheid zijn als je direct na het breken van de lamp dichtbij de lamp even goed inhaleert. Zet een raam open en de concentratie kwikdamp neemt zo snel, zo drastisch af dat je nergens iets van merkt.
Daarnaast, als je je spaarlampen bij Ikea koopt dan zijn de peertjes van plastic. Knappe jongen als je die bij normaal gebruik gesloopt krijgt. Hoeveel veiliger en mileuvriendelijker wil je het hebben?
On a side note: dat grote hoeveelheden defecte spaarlampen bij de afvalverwerking een lastig milieu/gezondheidsprobleem zijn zal ik niet ontkennen. De verwerking kost meer energie omdat met het kwik rekening gehouden moet worden en als spaarlampen bij het gewone afval terecht komen (en volgens zorgt het gros van de mensen daarvoor), vormt het op den duur wel een milieuprobleem. Dit argument wordt geloof ik soms zelfs aangedragen om te beweren dat spaarlampen helemaal niet energiezuiniger of milieubewuster zijn dan gloeilampen, maar enig onderzoek daarnaar heb ik nog niet gezien.
Op 7 december 2009 om 14:36 zei Jurjen :
@Bootvis: Dat ik voor mijn werk veel met licht werk, wil niet zeggen dat ik vaker mijn beschreven situaties in huis-tuin-en-keukenomgeving tegenkom. En voor mijn werk gebruiken we enkel hoogvermogen halogenen en soms gasontlading. Situaties waar ik over praat zijn kussengevechten van kinderen, het schilderen/behangen van een kamer, etc.
@Lorijn/Nijn: ja hoor, een paar maanden geleden was er uitgebreid in de media dat de verhoudingen van “deze spaarlamp staat gelijk aan een x Watt gloeilamp” niet klopten. Ook is openbaar bekend dat de overheid niets van lichtspecialisten wilde horen omtrent de besluitvoering van het gloeilampverbod, enkel de fabrikanten (die natuurlijk alleen maar dollartekens in de ogen zien met deze maatregel). Ook heel opvallend dat Philips ineens een cadeautje deed: alle lampen van het tweedekamergebouw kosteloos vervangen (dat zijn er nogal wat!) en bij een interview met minister Cramer bij haar thuis lagen er diverse Philips Moodlights….
Een spaarlamp 4 keer zuiniger? Ja, in ideale gevallen en als we de blindstroom even beschouwing laten. Als je echt alle factoren in beschouwing neemt en zuiniger omgaat met je gloeilamp, dan haalt die spaarlamp nog geen 40% zuiniger! (Zie ook de laatste alinea van Roels reactie.)
Inmiddels zijn hiervan al meerdere bewijzen geleverd. Het Nederlandse/Europese gloeilampverbod was trouwens op deze pagina aan de orde: http://werkschuwtuig.nl/archief/het-gloeilampverbod/
Hier hadden we het toch over Canada?
Op 7 december 2009 om 17:36 zei Bootvis :
40% is toch wel een flinke winst. Ik snap niet wat je probleem is met spaarlampen.
Op 8 december 2009 om 11:18 zei Lorijn :
@Jurjen: Aangezien je zelf niet met een bron kwam, ben ik je bewering gaan opzoeken op nos.nl . Mogelijk kijk ik eroverheen maar ik kan niets vinden wat jouw bewering ondersteunt. Misschien ben je in de war met LED-lampen? “Ledlampen zijn niet zo zuinig als fabrikanten beweren. [...] De ledlamp zou 85 procent zuiniger zijn en zou net zoveel licht geven als een gloeilamp. In vergelijking met de spaarlamp zou de ledlamp 25 procent zuiniger zijn.
Een steekproef met vijf ledlampen wees uit dat beide claims niet waar kunnen worden gemaakt. De spaarlamp kwam als beste uit de test. ” (BRON: http://www.nos.nl/nosjournaal/artikelen/2009/4/1/010409_ledlampnietzuinig.html )
.. De spaarlamp kwam als beste uit de test!
Nou vraag ik je.. geef me de bron van je bewering, dan kunnen we weer verder. Anders stel ik voor dat we het hierbij laten.
Op 8 december 2009 om 12:22 zei Frank :
Ik heb opeens een beetje een raar deja vu gevoel… Is daar een homeopathisch middel tegen?
Op 8 december 2009 om 12:26 zei Jurjen :
De blindstroom is niet eens de moeite om bronnen te zoeken, dat is algemeen bekend onder de mensen die op z’n minst middelbareschoolnatuurkunde hebben gehad. Regelelectronica zorgt voor enorm veel netverontreiniging en spaarlampen (en LED-lampen inderdaad) bestaan voor een heel groot deel hieruit. De cos phi ligt dus tussen de 0,5 en 0,9, niet echt energiezuinig. Gloeilampen daarentegen zijn pure Ohmse belasting, dus 0,0 netverontreiniging.
Over andere waarheden over spaarlampen: http://gloeilampverbod.nl/sites/default/files/Energy%20Wasting%20Lamps1991.pdf
Moet nu de deur uit hollen, ben al laat. Zal later meer bronnen zoeken.
Op 8 december 2009 om 19:04 zei John :
@Lorijn: Bronnen zijn lastig te vinden voor dit soort beweringen. Probeer eens wat sites waar veel alu-hoedjes of boeroepers komen. (nujij, indymedia) die zullen vast wel artikelen erover hebben (waarbij dan weer keurig naar elkaar gelinked wordt)
Op 8 december 2009 om 21:26 zei Jurjen :
Hier een Engelstalig artikel dat mijn verhaal ondersteunt. Welliswaar niet de andere woordkeuzes, maar exact hetzelfde verhaal.
http://www.edn.com/blog/1470000147/post/450043045.html
Ook een document van Milieudefensie in het nadeel van de spaarlamp: http://gloeilampverbod.nl/sites/default/files/milieudefensie spaarlamp 09-2007.pdf
Op 9 december 2009 om 19:28 zei John :
En zie hier, de boe-roepers zijn gevonden
Altijd makkelijk als mensen zelf al ermee komen. Scheelt anderen weer google-tijd 
Op 9 december 2009 om 21:15 zei Jurjen :
Volgens mij ben jij nog wel de grootste boeroeper en dat nog wel zonder een enkele bron tot dusver.