8 februari 2009
Recht op kinderen
De uithuisplaatsing, en de daaruit voortgevloeide media-aandacht van baby Hendrikus is een opzienbarende zaak. Geboren in oktober, als kind van twee zwakbegaafde ouders, is hij binnen 24 uur na geboorte in het ziekenhuis in een pleeggezin geplaatst. Hierdoor komt een erg moeilijke vraag op: is zwakbegaafdheid van ouders reden om een kind weg te halen bij zijn ouders?
Eigen baas
Artikel 16 van de rechten van de mens stelt dat een ieder van huwbare leeftijd het recht heeft om te huwen en een gezin te stichten. Hier staat dan weer tegenover dat in artikel 1 hiervan, gesteld wordt dat ‘Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen.’
‘In hoeverre zijn mensen met een verstandelijke handicap begiftigd met verstand en geweten?‘ is de vraag die je je kan stellen hierbij. En de vraag die daaruit weer voortvloeit: In hoeverre zijn mensen zonder zo’n handicap wel begiftigd met verstand en geweten? In de voorlichtingscampagne van de psychiatrie werd enkele decennia geleden dankbaar gebruik gemaakt van deze gedachte.
Zwakbegaafdheid wordt meestal gebruikt voor mensen met een hoger IQ dan mensen met een verstandelijke handicap hebben, maar ze behoren toch tot de 2 à 2,5% zwak scorenden op een IQ-test. In de praktijk staan verstandelijk gehandicapten vaak onder curatele,voor anderen is een mentor genoeg, hierbij hebben de mensen wel zelf beslissing, maar wordt er advies gegeven.
Eerste indruk
Mijn eerste idee is dat ik het niet toejuich dat verstandelijk beperkte (of ook zwakbegaafde) mensen kinderen krijgen. De intelligentie wordt vaak voorgesteld als ‘op het niveau van een kind van … jaar’. Vanzelfsprekend zie ik het ook niet zitten dat minderjarigen kinderen krijgen. Er komt een hoop verantwoordelijkheid bij kijken en het beperkt in de meeste gevallen de minderjarigen in de zelfontplooiing, zie nog maar eens een opleiding te volgen met een baby op schoot! Omdat verreweg de meeste minderjarige meisjes (en bijbehorende vriendjes) het niet zien zitten om met een koter opgescheept te zitten, is de pil flink ingeburgerd in Nederland. Het is bijna vanzelfsprekend geworden.
Nog vanzelfsprekender lijkt het, dat verstandelijk gehandicapte meisjes aan de prikpil gaan. Zo komt het niet meer voor dat er een dag overgeslagen wordt. Àls er dan iets gebeurt, wordt ze in elk geval niet zwanger, is de gedachte. Denk maar niet dat er geen sex is op de opvang!
Kinderen van ouders van zwakbegaafden of verstandelijk gehandicapten heb ik niet in m’n kenissenkring, dus beroep ik me maar op de media wat betreft ervaringen. Enige jaren terug was er een documentaire voor kinderen over zo’n gezin. De kinderen waren zo’n 6 en 8 jaar en vertelden openhartig over hun ervaring. Het kwam er simpelweg op neer dat de kinderen al snel doorhadden dat ze meer mogelijkheden hadden dan hun ouders. Het eindigde in een uithuisplaatsing. Ook maandag bij EenVandaag was er in het kader van baby Hendrikus een volwassen vrouw, om te vertellen over haar opvoeding. Haar moeder was zwakbegaafd, daarom is ze voornamelijk door haar opa en oma opgevoed. ‘Het is alsof we allebei kinderen van oma waren’. Kinderen hebben recht op een goede opvoeding, het is niet mis te verstaan dat situaties als mishandeling of verwaarlozing voorkomen moeten worden voor zover mogelijk.
Met hulp?
Is dit nu reden genoeg om kinderen preventief weg te halen bij ouders? Daar ben ik nog steeds niet over uit. Wat ik kwalijk vind aan dit geval, is dat de zorgen van de instanties niet vooraf besproken schijnen te zijn geweest. In deze tijd van helderheid in de zorg en duidelijke patiëntinformatie had dit absoluut het geval moeten zijn. Met afspraken over hulp van familie of begeleiding had de uitkomst misschien anders kunnen zijn. Toch verzekert dit je niet van een goede toekomst voor zulke kinderen. De situatie zal veranderen als kinderen de schoolgaande leeftijd krijgen, of in de puberteit geraken. Lukt het dan nog wel met hulp of is er eigenlijk sprake van opvoeding door anderen dan de ouders? En hoe zal het gaan in de pubertei, menig ouder heeft zijn handen vol aan het weerbarstige gedrag, laat staan mensen met een verstandelijke beperking! Achteraf uit huis moeten plaatsen lijkt me nog dramatischer dan op zeer jonge leeftijd, waarop het kind er niet veel van doorheeft.
Ik denk niet dat er een goed antwoord is in deze, maar begeleiding lijkt me het toverwoord bij opvoeden door minderbegaafden.
Deze keer (zondag 8 februari 2009) geheel verzorgd door Marianne.
Op 9 februari 2009 om 21:38 zei Frank :
Dat het opvoeden van kinderen, zelfs voor ‘normale’ – zij het jonge – mensen, niet altijd even meevalt blijkt wel weer uit programma’s als Baby te huur.
Dit is een erg complex onderwerp, dat blijkt ook wel aan de terughoudendheid wat betreft de discussie, maar laat ik toch maar eens een stelling nemen.
Stiekem vind ik dat het krijgen van kinderen door zwakbegaafden zoveel mogelijk ontmoedigd moet worden (maar niet met verplichte anticonceptie of iets dergelijks, puur met woorden en informatie). Mocht er ondanks de goede voorlichting en dergelijk nog steeds een brandende kinderwens bestaan, dan zou er wellicht iets van een soort ‘Baby te huur’-achtige test moeten komen. Ook moet worden gekeken naar de directe familie van de toekomstige ouders, omdat deze in de meeste gevallen een enorm groot deel van de zorg op hun kleinkinderen op zich zullen moeten nemen en als vangnet moeten dienen. Puur en alleen wat hulpverleners over de vloer eens per week is niet genoeg, zeker niet als de kinderen ouderen worden en hun ouders op geestelijk niveau voorbij zullen gaan streven.
Ik vind dat in zaken waar kinderen bij betrokken zijn, zoveel mogelijk vanuit het (potentiële) kind moet worden gedacht. Zij kunnen – zeker de eerste jaren en jaren – niet voor zichzelf opkomen en dus moet iemand anders dat doen.
Op 11 februari 2009 om 19:01 zei Jerry :
Toevallig weet ik vrij veel over de opvang van verstandelijk gehandicapten, daar komt het ook voor dat mensen een kinderwens krijgen. Wat ze daar nog wel eens doen is ze een pop geven om te verzorgen. Je ziet al snel dat er iets mis gaat en daardoor raken ze ontmoedigd.
Bij verstandelijk beperkten gaat het pas in een veel later stadium mis, als het al misgaat. Een pop of baby laten verzorgen lijkt me niet zo zinnig, maar misschien dat ze een paar maanden een puber kunnen lenen, dat zal een goede indicatie geven voor het opvoedend vermogen.
Op 11 februari 2009 om 22:03 zei Frank :
@Jerry: Aan de ene kant ben ik het met je eens dat het zwaartepunt van de opvoeding (dus het opvoeden, niet sec verzorgen/eten geven) in de puberteit ligt. Aan de andere kant denk ik niet dat het fair is om een stel (al dan niet zwakbegaafd) met kinderwens al meteen bloot te stellen aan een puber en dat als maat voor opvoedkwaliteit te nemen. Ik denk dat niet veel mensen – laat staan zwakbegaafd – zoiets meteen goed zullen doen, het is een rol waar je als ouder langzaam in groeit doordat je de ontwikkeling van je kind continu volgt (van baby naar peuter et cetera).
Een pop is dan een betere eerste test om in ieder geval te kijken of die meest basale verzorgingskwaliteiten überhaupt in voldoende mate aanwezig zijn, anders wordt die baby sowieso nooit een puber. En dan doet het er verder niet zoveel toe dat je goed met pubers om zou kunnen gaan…
Op 21 februari 2009 om 23:05 zei Maarten :
Ik werk zelf ook met mensen met een functiebeperking (zoals verstandelijk gehandicapten op mijn stage organisatie worden genoemd). Zowel persoonlijk als professioneel ben ik van mening dat mensen met een verstandelijke beperking niet volledig zelfstandig kunnen functioneren en voor zichzelf zorgen dus laat staan voor kinderen. Zoals algemeen bekend is vraagt de opvoeding van kinderen veel van een mens zijn lichamelijk en geestelijke capaciteiten. Het is wel mogelijk om gehoor te geven aan hun kinderwens door inderdaad zoals Jerry en frank al opmerkte hun kennis te laten maken met wat het ouderschap inhoud of het nu door een puber leen of het simuleren van het ouderschap met een pop. En vervolgens hen te confronteren met dat het ouderschap een zware ingewikkeld zaak is, met andere woorden hun droom toetsen aan de werkelijkheid of misschien wel een ouderschapscursus laten volgen? Uiteraard is het de uitdaging dat op hen niveau duidelijk te kunnen maken. Ik ben benieuwt of andere mensen op deze site mij kunnen overtuigen van het tegendeel, dat ouderschap wel goed mogelijk is (zelfstandige ouderschap dan zonder begeleiding of met, dan graag met hoe en wat?).
Op 24 februari 2009 om 12:22 zei Mathijs :
http://www.nu.nl/gezondheid/1922488/leefbaar-rotterdam-wil-verplichte-anticonceptie.html
Dit bericht heeft denk ik wel enige relevantie voor dit artikel. Het gaat hier dan niet over verstandelijk beperkte ouders, maar over ouders bij wie een kind uit huis is geplaatst. Wat vinden jullie hier van?
Ik vind het persoonlijk echt veel te ver gaan om mensen verplicht (tijdelijk) onvruchtbaar te maken in dit geval.
Op 24 februari 2009 om 19:35 zei Joen :
@Mathijs: Het is onmenselijk zoiets te verbieden. Mensen dingen ontzeggen lost het probleem niet op.
Je moet mensen leren hoe ze hun problemen oplossen, en zorgen dat de omstandigheden waarin het verwaarlozen van kinderen gebeurt niet meer plaatsvinden. Dat is constructief.
Op 17 juni 2009 om 13:37 zei tina :
Interessant om te lezen. Ik werk in een school met verstandelijk gehandicapte pubers in Australie. We moeten in de pauze goed opletten omdat er regelmatig jongeren zijn die verliefd worden op elkaar. En we hebben een grote tuin waar gelegenheid genoeg is. Vorig jaar zijn er twee meisjes zwanger gemaakt door 1 jongen. De babies worden geboren omdat abortus illegaal is. De kinderen worden dan opgevoed door de moeders en de vaders of de opa’s en oma’s. Een leerkracht vertelde me dat huisartsen geen anti-conceptie willen geven omdat dat niet goed zou ziin voor het meisje.
Er stond vorige week een berichtje in de krant dat een meisje van 12 jaar een kind gaat krijgen. De vader van het meisje was om hulp naar de politie gegaan, maar die had niets kunnen doen omdat ze minderjarig zijn. Als de jongen 18 was geweest hadden ze hem van crimineel gedrag kunnen beschuldigen.
Ik woon 400 km van Brisbane. En dit gaat niet over aboriginal kindern.
Op 15 juli 2009 om 22:34 zei Frank :
Vandaag was de uitspraak in de zaak van baby Hendrikus. De kinderrechter heeft besloten dat Hendrikus, welliswaar onder toezicht van jeugdzorg, bij zijn ouders mag blijven (waar hij sinds april al tijdelijk was ongebracht).
Op 31 maart 2010 om 23:19 zei blondje12d :
mijn zoontje is naar 9maanden uit huis geplaats zonder een waarschuwing van de voolgd ik had alles voor mijn zoontje wat hij nodig had ik ben een nette moeder geen drugs probleem geen drank probleem geen rook probleem ik was luiers halen kom terug kind weg ik ging door de grond onterecht met 2 politcie agenten is hij mee genomen achter mij rug om onterecht is mij dit aan gedaan ik vecht nu nog naar 3 jaar ik blijf vechten voor mijn kind kost mij moeite maar ik blijf vechten kind hoort bij moeder tezijn niet in een pleeg gezin waar is onze recht in nederland weet het niet