4 september 2008
Meer betalen voor verloedering?
Er zijn van die politieke kwesties, die regelmatig (in de media) opleven, maar waarover nooit wordt besloten. Een duidelijk voorbeeld hiervan is de verhoging van het collegegeld voor studenten die universitair onderwijs volgen. Eens in de zoveel tijd staat er een idioot op die schreeuwt dat iedere student maar achtduizend euro moet betalen per jaar, omdat ze toch wel zoveel geld hebben, gezien de hoeveelheid bier die weggewerkt wordt. Zelfs onze eigen minister van onderwijs pleit voor een verhoging van het collegegeld. De meest recente opleving van zo’n schaamteloze kip-zonder-kop is de toespraak van de voorzitter van het college van bestuur van de UvA – Karel van der Toorn – bij de opening van het academisch jaar (te lezen in de nrc.next van 2 september).
Hierin meldt Karel dat het onderwijs aan de Nederlandse universiteit moet excelleren. En dit kan volgens hem alleen bereikt worden door studenten meer collegegeld te laten betalen. Als student betaal je slecht 1565 euro per jaar voor onderwijs dat minimaal 7000 euro kost – en ik kan trots melden dat mijn studie waarschijnlijk een veelvoud van dat bedrag gebruikt.
Zijn argumenten zijn eigenlijk het best samen te vatten als wanneer studenten meer betalen voor de opleiding, zijn ze er meer van bewust wat een studie kost en wordt een studie serieuzer genomen. Dit argument is er typisch een die op papier wel leuk staat, maar eigenlijk kant noch wal raakt. De suggestie wordt gewekt dat studenten de kans tot studeren niet serieus nemen. Ik kan inderdaad melden dat er studenten bij zijn die in dat portret passen, maar er meer studenten zijn die wel in de gaten hebben hoe bevoorrecht ze zijn met de mogelijkheden die ze krijgen en die kansen ook aanpakken. Bovendien, de groep die het niet serieus neemt krijgt vaak de studie toch wel door papa betaald, waardoor een verhoging van het collegeld niet meer besef bij hen zal bijbrengen.
Beste Karel, ik vind het echt heel grappig om te zien dat je zelf al in de gaten hebt dat een verhoging van het collegegeld echt een bizar plan is. Je schiet meteen in de verdediging in je eigen betoog en haalt hiermee jezelf al onderuit. Er is een heel duidelijke reden waarom het collegegeld niet verhoogd moet worden: de toegankelijkheid van het hoger onderwijs gaat daarmee ten gronde. Alleen de elite – lees: studenten met een rijke papa – krijgen nog de mogelijkheid om te studeren. Dit is echt een achterlijke situatie, die we juist afgelopen eeuw hebben weggewerkt door iedereen min of meer de mogelijkheid te geven hoger onderwijs te volgen. Je moet inzien dat het voor veel studenten nu al bijna onmogelijk is om het studeren financieel rond te krijgen. 1565 euro is voor een student erg veel geld. De basisbeurs van de studiefinanciering is ontoereikend en de aanvullende beurs wordt nauwelijks uitgereikt aan mensen die het nodig hebben. En besef ook dat het misschien niet mogelijk is om veel bij te verdienen als je vijftig uur per week studeert. Een verhoging (naar 7000 euro) is funest – zelfs als je maximaal gaat lenen bij de IB-groep is dit bedrag niet op te brengen – en zal studeren alleen nog maar voor de rijken onder ons mogelijk maken.
De oplossing is volgens Karel heel simpel. De arme studenten kloppen maar aan bij charitatieve stichtingen en vragen maar allerhande beurzen aan. Het geld voor de opleiding moet kosten wat kost via de student worden betaald. “Wie betaalt, bepaalt.” Karel zelf geeft hier meteen al aan wat het probleem is. Als een dergelijk systeem – overigens heel typisch voor het Nederlandse poldermodel: eerst een probleem creëren en vervolgens met een slechte, half-werkende oplossing komen – realiteit wordt, wordt het onderwijs niet alleen voor veel studenten ontoegankelijk – als half studerend Nederland bij instanties gaat aankloppen voor een beurs, houdt het op natuurlijk – maar ook de onafhankelijkheid verdwijnt nog meer: “degene die onderzoek doet naar verschijnsel x, krijgt een beurs van mij”.
Waarom is een verhoging van de inkomsten voor een universiteit het middel om het niveau te verhogen? Mijn studie laat zich tot dusver inderdaad kenmerken door een zeer laag niveau. Maar dit wordt niet door een gebrek aan geld veroorzaakt. Docenten zijn continu bezig om uit te kijken dat ze niet te snel en complex kennis over willen brengen, hierin gestimuleerd (en bijna verplicht) door een groot deel van mijn mede-studenten, die – met alle respect – echt niet op de universiteit thuis horen. Want als er te weinig mensen slagen voor een vak, dan is de docent per definitie schuldig. Hier is geen geld nodig, hier is een mentaliteitsverandering nodig. Mensen moeten afstappen van het idee dat hun kind universiteit moet doen, omdat papa het deed. In Nederland kan je na de middelbare school behalve studeren aan een universiteit ook nog een MBO- of HBO-opleiding volgen en het is echt geen schande als je dat doet. Daarnaast kenmerkt de universiteit zich ook door afzichtelijke geldverspilling. Op veel plaatsen heerst de mentaliteit “het geld moet op, anders krijgen we volgend jaar minder”. In dat kader gaat men maar lekker uit eten met een paar mensen voor ruim duizend euro, onder de noemer introductie. Tot dat veranderd is, betaal ik geen cent meer collegegeld.
Deze keer (donderdag 4 september 2008) geheel verzorgd door Mathijs.


Op 5 september 2008 om 0:28 zei Frank :
Enerzijds met zulke plannetjes de poten onder het hoger onderwijs proberen te zagen en anderzijds het gek vinden dat Nederland meer en meer achterop raakt op het gebied van hoger opgeleiden…
En uiteraard een belachelijk plan, dat er vast ook nooit doorheen zal komen. Het kan toch immers niet zo zijn dat studeren weer iets wordt voor de verwende ballerige kinderen van de rijke elite?! Dat is minstens 100 jaar terug in de tijd…
Op 5 september 2008 om 17:46 zei Joris :
wat een held die karel!
na dat betoog heeft hij vast en zeker in een lachstuip gelegen om de bergen colums waarin schande gepredikt word in allerhande studentenvodjes!
heerlijk, wat een vent!
Op 5 september 2008 om 22:09 zei Mathijs :
Geniaal Joris, je overtreft jezelf telkens weer met je doordachte reacties.
Op 5 september 2008 om 23:53 zei Joris :
nee serieus ik denk echt dat die vent zich een lachstuip rolt.
immers er is niets leuker dan studenten en salontafelsocialisten pesten
Op 6 september 2008 om 0:03 zei Sebas :
Anderzijds is het een academicus, dus de kans dat hij werkelijk zo’n goed gevoel voor humor heeft is te verwaarlozen.
Op 6 september 2008 om 0:14 zei Frank :
Het is tevens een zogeten ‘positief atheïst‘ (?) en bijbelkenner. De kans op humor is dus inderdaad niet heel groot.
Op 2 maart 2009 om 17:27 zei Mathijs :
http://www.volkskrant.nl/binnenland/article1156917.ece/Burger_gaat_crisismaatregelen_voelen
Zien jullie hem in het lijstje? Verhoging collegegeld in hoger onderwijs? Ja, dat lost de crisis op, ik ben jaloers dat ik de oplossing niet heb verzonnen.
Op 2 maart 2009 om 17:46 zei Frank :
Van dat lijstje:
Verhoging collegegeld in hoger onderwijs 0,1
de getallen zijn in percentage van het bruto binnenlands product; 1 procent is 6 miljard. Ofwel 0,1% is 0,6 miljard is 600 miljoen euro. Er zijn bijna 600.000 HBO’ers studenten (WO).
Een simpele rekensom leert dat er dus per studerend/hogere schoolgaand persoon zo’n 1000 euro extra moet komen? Gaat die 1000 euro per persoon per jaar helemaal uit onze zak komen? Dat zou echt schandalig veel zijn, een verhoging van bijna 70%!!
Zie ook hier: http://frankleonard.nl/2009/03/02/rekenen-aan-lijstje-gerritse/