11 april 2010
Laat dat maar aan mij over
‘What are you doing?’ vroeg Stan bijna geschokt. Een beetje bevreemd keek ik hem aan. ‘I’m just walking back to the dormitory, I just came back from a trip…’ ‘Yeah, but with all those heavy bags, just wait one second’. Ik begreep er niks van, hoewel mijn handpalmen een beetje geschaafd waren van de onpraktische hengsels, had ik geen enkel bezwaar tegen het tillen van mijn eigen spullen. Het weer was zacht, ik zag Moskou die dag voor het eerst in een ander licht. En hoewel er aan het einde van mijn bezoek enthousiast enkele kilo’s Nederlands broodbeleg in mijn tas waren gestopt, had ik nauwelijks last van mijn bagage.
Edoch, na een kort overleg in het Frans met vriend Jerôme, stonden beide mannen, nou ja jongens eigenlijk nog, erop mijn tassen over te nemen en me naar huis te begeleiden. Ze waren zelf op weg naar een afspraak, maar die werd onmiddellijk uitgesteld toen ze mij zagen sjouwen. Ook het meisje dat hen vergezelde, werd overgehaald om niet alleen verder te gaan, maar even mee terug te lopen. De jongens verzekerden haar gewichtig dat ze haar daarna onmiddellijk naar haar bestemming zouden brengen. En zo geschiedde. Ik was niet blij en zeker niet opgelucht. Aan de ene kant vond ik het gewoon ontzettende onzin, ik kan toch zeker mijn eigen troep wel dragen? Daarnaast vond ik het geen prettig idee anderen letterlijk en figuurlijk te belasten met mijn ‘problemen’. Wat werd er nu eigenlijk van mij verwacht? Een appeltaart voor mijn redders? Een lichamelijke tegenprestatie? Misschien sigaretten en drank, zoals een plantage-eigenaar vroeger zijn beste koelies beloonde? Verward sjokte ik achter de jongens aan. Het Franse meisje scheen het allemaal uiterst normaal te vinden. Ze babbelde vrolijk over haar dag en vroeg naar mijn reis. Af en toe keek ze even achterom en schreeuwde wat naar de jongens. ‘Jerôme! Come on, I am supposed to meet my friends at 4! Renee, you want to go shopping with me tomorrow? This hot weather is killing me, I really need new shoes..’
De Moskouse vrouwen zouden me vrolijk uitlachen om mijn schaamte, zij zijn niet anders gewend. Hier zul je nooit een vrouw de boodschappen zien dragen, mits haar man, vriend of broer haar vergezelt. Deuren worden voor ze open gehouden, eten en uitgaan wordt voor ze betaald. In de donkere, lange gangen van de metro lopen stelletjes gearmd naar hun bestemming, de vrouw altijd tussen de muur en haar beschermer in. Een vrouw leg je in de watten, daar pronk je mee als man. Het is hier volstrekt normaal dat je als echtgenoot een nieuwe jas voor je vrouw koopt, als zij daar behoefte aan heeft. Je wordt als man geacht attent te zijn. De 8ste maart, voor mij zomaar een dag, maar hier in Rusland landelijk bekend als vrouwendag, kun je als man niet zonder bloemen aankomen bij je vriendin. Laat je zelfs deze kleinigheid al achterwege, dan is het een gegronde reden om terstond de relatie te beëindigen.
Hoewel niet heel Moskou op hoge hakken rondloopt, besteden de vrouwen hier over het algemeen wel veel meer aandacht aan hun uiterlijk. Ze gruwen van de ‘praktische kleding’, waar ik me juist graag in hul. Zag ik er een maand geleden nog uit als een rood gekleed Michelin-mannetje, liepen de meeste Russische meiden al in rokjes. Ondanks dat de man-vrouwverhouding op mijn universiteit ongeveer gelijk is, beland een groot deel van de Russische vrouwen nog in het huishouden van haar latere man. Dit is niet zozeer omdat ze geen werk kunnen krijgen, maar omdat ze zichzelf die rol toebedelen. Door met hun uiterlijk te pronken, hopen ze de aandacht van een rijke man te trekken, die hen dan kan verzorgen. Deze vrouwen zijn vaak volkomen financieel afhankelijk van hun man, die dat niet zelden uitbuit door er nog een paar vriendinnen naast te nemen.
Laatst bezocht ik een Nederlandse correspondent voor de gpd-bladen. ‘Mijn Russische vriendin volgt op dit moment een master is Schotland, maar ze weet nog niet of ze later gaat werken. Ze zegt, misschien laat ik jou wel het geld verdienen, kan ik lekker thuis boeken gaan lezen!’ Ook hij heeft behoorlijk wat moeite met de houding van Russische vrouwen. ‘Ze hebben zelf nauwelijks een mening, als het bijvoorbeeld koud is op straat, zal je mijn vriendin nooit horen klagen. Ze gaat er vanuit dat ik wel zal vragen of ze mijn jas wilt. Laatst waren we samen een weekje weg en moesten we terug naar Moskou. Zij wilde graag nog een dag blijven en wilde dat ik dat ook deed. Maar ik had daar weinig zin in. We kregen ruzie en uiteindelijk besloot zij boos daar toch nog een nacht te blijven, ik ben toen alvast terug gegaan. De volgende dag kwam ze huilend bij me terug, ze was die nacht lastig gevallen door allerlei mannen, het was een nare ervaring. Ik troostte haar en vroeg haar waarom ze dan toch niet gewoon met mij meegegaan was. Huilend zei ze dat dat ik haar had moeten bevelen met mij mee te gaan, omdat dat mijn taak was als man.’
Ik sta niet schreeuwend en zwaaiend met mijn bh op straat en ik ontbos nog steeds mijn benen. Maar ik kan ook niet opinieloos door het leven gaan, zonder doel, grotendeels afhankelijk van wat mijn vriend beslist. Sla je als zelfstandig vrouwmens de verkeerde weg in als je heer toestaat zijn plek aan jou af te staan? Is het verkeerd je jas te laten aannemen, of door een geopende deur te lopen? Wek je met dit soort acties de indruk dat er beslissingen voor jou genomen moeten worden? Geef ik zo stilzwijgend toe dat ik hulp nodig heb in het dagelijks leven? Als je ziet dat een groot deel van de Russische vrouwen als slaafse wezens eindigt, zou je toch zeggen van wel. Maar toch moet ik onmiddellijk toegeven dat ik het af en toe heerlijk vind om zo behandeld te worden. Het is een dubbel gevoel, waar ik moeilijk wijs uit kan worden. Misschien is het gewoon net als met blauwe m&m’s; alles met mate. Toch blijft het moeilijk serieus te blijven als Robert, een grote Slowaak, aanbiedt mee te gaan winkelen als tassendrager.
Deze keer (zondag 11 april 2010) geheel verzorgd door Renee.
Op 12 april 2010 om 18:10 zei Jurjen :
Ouch…. 8 maart is de Internationale dag voor de rechten van de vrouw. Niet zozeer een Russisch gebruik, maar in het leven geroepen door de VN!
Op 12 april 2010 om 18:56 zei Anoniem :
Voor de zeer opmerkzame Jurjen: Voor types zoals jij is zeker de voetnoot uitgevonden. Ik weet ook wel dat het de internationale vrouwendag is, maar het wordt in Rusland gewoon veel uitgebreider gevierd dan in Nederland bijvoorbeeld.
Op 12 april 2010 om 18:57 zei Renee :
Ah, naam vergeten.
Op 12 april 2010 om 19:27 zei Frank :
@Anoniem: In Canada is het pas mooi. Daar is iets als vrouwendag niet nodig, de vrouw wordt daar het hele jaar door behandeld als een Godin. Of niet Jurjen?
Op 12 april 2010 om 23:17 zei Jurjen :
@Anoniem/Renee: als je je er met zo’n sarcastische opmerking vanaf wilt redden, had je ook gewoon dat gedeelte van het artikel kunnen schrijven op een manier waarop je niet doet alsof de Russen 8 maart hebben uitgevonden en dat het puur toeval is dat de VN diezelfde dag heeft uitgekozen voor hun eigen project. Voor al die “voor mij zomaar een dag” doet ‘t ‘m. Voor polderjournalistiek kan ik de Telegraaf wel openslaan, ik hoop op artikelen die geschreven zijn op een manier waarvan ik denk “he, diegene kan verbanden leggen!”
@Frank: kweenie wat de rest doet, maar mijn vriendin heeft niet te klagen. Vooral een moment om even medelijden te hebben met vrouwen op minderbedeelde continenten. Zullen we Rusland er dan maar aan toevoegen?
Op 13 april 2010 om 1:37 zei Mathijs :
In Noorwegen heb ik niets gemerkt van de Vrouwendag. Dat is misschien omdat ik geen vrouw ben, maar ik vermoed dat het samenhangt met het beeld en de positie van de vrouw hier. Noorwegen is, net als de andere Scandinavische landen, erg vooruitstrevend als het gaat om vrouwenemancipatie. Het is hier de normaalste zaak van de wereld dat de man achter de kinderwagen loopt en zowel man als vrouw carrière maken, vaak zonder dat een eventueel kind de hele week in een kinderopvang met de eindeloos afgelikte, felgekleurde plastic bouwblokken moet spelen. Vrouwen gaan hier alleen over straat (veilig zelfs) en op de universiteit studeren meer vrouwen dan mannen. Hoewel ik bang ben het uit te spreken, voor je het weet heb je een feministe op je dak, denk ik dat de vrouwenemancipatie in Noorwegen zo’n beetje zijn einddoel heeft bereikt. Vrouwendag lijkt hier niet meer nodig.
Overigens is praktische kleding niet zo gruwelijk. Iedereen hier loopt in praktische jassen van de bekende outdour-sportmerken, maar dat maakt Scandinavische meiden niet minder mooi.
@Jurjen: ik vond het constante gezeik op jou de laatste tijd wat jammer, maar je blijkt inderdaad erg zuur te zijn.
Op 13 april 2010 om 11:43 zei Renee :
Weet je wat Jurjen, misschien heb je gelijk en had ik het moeten vermelden, maar ik was eigenlijk vooral benieuwd naar, bijvoorbeeld, jouw mening over vrouwendag.
Op 13 april 2010 om 13:15 zei John :
@Mathijs: Mijn ervaring met vrouwenemancipatie is dat het stopt zodra er een wiel verwisseld moet worden, het is net als homo-emancipatie een leuk excuus om heel hard te roepen dat je gelijk bent maar intussen voorrechten te willen. Wanneer komt er bijvoorbeeld een mannendag of een straight-pride?
Op 13 april 2010 om 18:12 zei Joen :
In mijn ogen betekent emancipatie niet dat de seksen volkomen gelijk behandeld moeten worden. Mannen zijn niet gelijk aan vrouwen, dus behandel je de twee ook niet precies hetzelfde.
Als je als vrouw iets zwaars te sjouwen hebt, is het niet meer dan logisch om er iemand bij te roepen die sterker is dan jij, en dan is de kans aanzienlijk dat het een man is. En als een man kledingadvies nodig heeft, is de kans op succes groter als hij het aan een vrouw vraagt. Daarmee ben je niet meteen een sekse aan het bevoorrechten of benadelen.
Op 14 april 2010 om 5:23 zei Jurjen :
@Renee: ik ben van mening dat vrouwen zelf hun leven in handen mogen hebben. Als ze geen zin hebben in carrières, prima. Zolang ze maar een keuze hebben en niet gedwongen voelen (noch direct door een partner, noch door de rest van de kudde).
Zelf doe ik wel eens van die dingen als deur openhouden, die extra tas dragen, etc. Kwestie van eens aardig doen (en tsja, wat dat tillen/dragen betreft: eerlijk is eerlijk, ik ben ook wel een slag forser gebouwd dan zij), zij doet op haar beurt andere dingen voor me. Vandaag toevallig met m’n vriendin een discussie over die ‘hoffelijkheid van de mannen naar de vrouwen’ gehad. Zij vond dat het een vorm van respect en traditie is, naar mijn mening is het een traditie uit een tijd waarin de rechten van de vrouw er totaal anders uitzagen en dus achterhaald. Respect tonen is best, maar het moet wel van twee kanten komen.
Vervolgens ging het richting een onzindiscussie en heb ik nooit haar respectbetuiging voor de man mogen horen. Ik voel totaal niet dat ik moet handelen vanuit een traditie die zegt ‘dat hoort zo’. Als ik het doe, dan doe ik het omdat ik gewoon aardig wil doen (het heeft doorgaans een positieve invloed op haar humeur).
Deur openhouden doe ik trouwens ook wel vaker bij andere mensen en niet enkel vrouwen.
Emancipatie ben ik trouwens wel voorstander van. Heb diverse malen met technicae gewerkt en heb nooit te klagen gehad over hun talenten puur omdat ze een vrouw waren (uberhaupt weinig te klagen gehad over diegenen die ik ben tegengekomen). Het is alleen zeer opvallend dat weinig vrouwen een technisch vak kiezen, maar daarin zijn ze (wat mij betreft) vrij. Dikwijls juist positief verrast geweest dat ze problemen/uitdagingen juist vanuit een totaal ander perspectief bekeken en we zo gezamelijk sneller tot een oplossing kwamen.
Aan de andere kant hebben we ook een mechanica-docent gehad die de vrouwelijke studenten discimineerden, omdat het volgens hem echt niet kon dat vrouwen een technisch beroep kozen. Het kon hem totaal niet schelen dat de mannelijke studenten zijn gedrag afkeurden. Uiteindelijk maakte het weinig uit op de tentamens: het is een exact vak (wiskundig), dus een antwoord is goed of fout. Een leraar kan een vrouw niet ineens een antwoord fout rekenen, als hetzelfde antwoord bij een man wordt goedgerekend. Halverwege onze periode ging hij met pensioen, dus (dit) probleem opgelost.
Op 20 april 2010 om 11:37 zei Frank :
En wat te denken van Gerda Croiset (hoogleraar UMC Utrecht) die nog niet zolang geleden – mi. volledig onterecht – bakken en bakken narigheid over zich heen kreeg na haar uitspraak dat het onwenselijk is dat momenteel veel en veel meer vrouwen dan mannen Geneeskunde (gaan) studeren en dat daar best omgekeerde (,want richting de man) positieve discriminatie zou mogen worden toegepast om alles recht te trekken…
Als je gelijkwaardigheid/gelijkheid wilt, moet dat twee kanten op kunnen werk.
Op 2 augustus 2010 om 21:01 zei Frank :
Waar blijft je volgende verhaal!