24 juni 2009
Krant 2.0 – deel 2: Beken kleur!
Afgelopen maanden is het de Belg Van Thillo gelukt zich midden in de noodlijdende Nederlandse krantenindustrie te plaatsen. Hij mag zich nu in principe opperbevelhebber noemen van een rits kwaliteitskranten van meer en mindere grootte: Het Parool, De Volkskrant, NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad en Trouw. Allen bladen die hun oorsprong in een ver vergaan verleden vinden en inmiddels allen meer of minder verlies lijden. Wijzen naar weglopende adverteerders is een slap excuus. Van Thillo’s nummer één taak: Win eerst die lezers maar eens terug.
Het Parool is van huis uit een verzetskrant en grote namen (Carmiggelt, M.G. Schmidt, Ischa Meijer) kwamen bij de krant te werken. Na een jaar of dertig echter verliest de glorie van het verzet haar werking en begint Het Parool verlies te leiden, dat is dus voor internet en gratis media hun intrede deden. Zo’n tien jaar terug wordt dan besloten om de krant volledig op Amsterdam af te stemmen. Een keuze die de krant van de ondergang redt, maar die verdere verliezen slechts net aan kan voorkomen.
De Volkskrant is van huis uit Rooms-Katholiek, maar richt zich vanaf de jaren ’60 succesvol op de linkse hoogopgeleiden. Het PvdA-volk zo je wilt. Maar het PvdA-volk is op drift. De affiniteit met de sociale democratie lijdt onder mislukt integratiebeleid en de vieze nasmaak van paarse kabinetten. De Volkskrant, die toch ook tot het sociaal democratische wereldje hoorde, verliest haar grip op de lezers en waagt slechts slappe vernieuwingspogingen. Niets vergeleken met de glansvolle ommeslag in de jaren ’60.
NRC Handelsblad wierp met haar eenwording (NRC en Handelsblad) in de jaren ’70 het juk van de verzuiling van zich af, maar bleef een rechts van het centrum georiëerde, intellectuele krant. Nadat ook de rest van Nederland zich aan de verzuiling onttrok, won de krant lezers terug tot een hoogtepunt in de jaren ’90 van een oplage van zo’n 270.000. De afgelopen jaren neemt de oplage van de NRC echter een duikvlucht nadat de krant is doorgeslagen in haar intellectuele karakter, naar elitairisme.
Compleet de weg kwijt lijkt Algemeen Dagblad. Na de dramatische fusie van de krant met regionale kranten, wisten lezers niet hoe snel ze weg moesten komen. Sindsdien fladdert de krant als een zielig vogeltje rond, klaar om gegrepen te worden.
Trouw doet het in vergelijking met de andere kranten zo beroerd nog niet. Het matig christelijke karakter geeft de krant kleur en de kwaliteit en lijn zijn constant. Bijna een voorbeeld voor de andere media. Bijna.
Wat uit voorgaande opvalt is dat de kranten niet goed weten welk karakter ze moeten uitdragen en met dat wat ze wél uitdragen, de plank misslaan. Die lijn doortrekkend lijkt slechts een scenario te zegevieren: dualiteit! Voorgenoemde reeks kranten kent meer overlap (intellectueel, grachtengordel etcetera) dan scheiding. Om tegenwicht te bieden aan de Telegraaf Media Groep is er maar een effectief scenario denkbaar, maar brandt daar maar eens je handen aan: Trouw, Het Parool, De Volkskrant, Algemeen Dagblad en NRC Handelsblad zullen onder één titel moeten gaan vallen en samen een stevige en waardevolle redactie gaan vormen. Het redelijk en intellectueler alternatief voor de Telegraaf.
Eerste inhoudelijke punt van kritiek op dit plan zal zijn dat de pluriformiteit dan verloren gaat daar een hoop kranten zal komen te vervallen. Maar is dat wel zo erg? Is de pluriformiteit die nu bestaat (alle kranten onder Van Thillo) niet eigenlijk slechts een illusie? Moeten kranten die geen toereikende doelgroep (meer) hebben altijd maar tegen beter weten in in stand worden gehouden, desnoods over de rug van de internetter? Van Thillo heeft verder ook financieel belang zijn individuele lezers pluriform te blijven dienen. Hoe dat kan onder voorgaand concept zal in deel 3: “De klant (niet krant) is koning” verder uiteengezet worden.
Deze keer (woensdag 24 juni 2009) geheel verzorgd door Lise.
Op 28 juni 2009 om 11:12 zei John :
Kranten zijn sowieso al een achterhaald concept. De huidige generatie mensen wil niets meer weten dan dat er nieuws is. De achtergrond zoeken / verzinnen ze er zelf wel bij. Niet langer zijn er journalisten nodig om mensen verhaaltjes te vertellen.
Ik denk dan ook (ok lichtelijk off-topic misschien) dat die internetheffing om kranten uit het dal te trekken een complete mislukking wordt. Sites als nu.nl en geenstijl.nl hebben al lang geleden bewezen dat ook zonder subsidie een nieuwsvoorziening te realiseren is. Oude media zouden daar een voorbeeld aan moeten nemen in plaats van hun dode business model te beschermen
Op 28 juni 2009 om 12:24 zei Joen :
Kranten, of nieuwsvoorzieners in het algemeen, hebben als doel om onpartijdig en objectief nieuws te brengen. Sites als geenstijl.nl zijn niet bepaald objectief in hun berichtgeving. Helaas zijn ook een boel kranten vrij subjectief bezig.
Het grote verschil tussen nu.nl en een krant is naar mijn idee dat nu.nl gewoon de ANP-berichtjes online zet, zonder zelf informatie te zoeken. Een goede journalist zou de onderste steen boven moeten krijgen en zelf zijn achtergrond bij elkaar moeten zoeken, om zo een volledig beeld van een zaak te kunnen schetsen. Ook al is dit een geidealiseerd beeld van journalistiek, ik denk dat er wel iets verloren gaat als er geen kranten meer zouden zijn.
Overigens ben ik ook van mening dat heffing op internetgebruik om de kranten te spekken volslagen ridicuul is.
Op 28 juni 2009 om 13:11 zei John :
@Joen: Wat je nu roept is een gigantische antithese
1) Kranten, of nieuwsvoorzieners in het algemeen, hebben als doel om onpartijdig en objectief nieuws te brengen
2) Een goede journalist zou de onderste steen boven moeten krijgen en zelf zijn achtergrond bij elkaar moeten zoeken, om zo een volledig beeld van een zaak te kunnen schetsen
Wat nu.nl doet is precies wat je wilt eigenlijk van een krant. Onpartijdig en objectief nieuws brengen. Wat geenstijl, fok, etc. doen is er hun eigen sausje over gieten (dus journalistje spelen) en dit is dus precies wat je van een journalist verwacht. Dit alles hoeft zich echter niet meer op papier af te spelen. Kranten zijn door de tijdsgeest ingehaald, zoals eerder stoommachines, casettebandjes en loopfietsen. Het businessmodel is gekunsteld, achterhaald en gedoemd te mislukken en het wordt tijd dat ook de kranten en de politiek dit eens in gaan zien.
Op 28 juni 2009 om 19:43 zei Joen :
@John: Geen tegenstelling hoor. De taak van een journalist is niet zijn eigen ‘sausje’ over het nieuws gooien, wat de door jou genoemde sites doen, maar volledige berichtgeving. Pas als je alle kanten van het verhaal ziet, kun je als lezer objectief oordelen over een kwestie. Veel internetbronnen belichten niet alle kanten, maar alleen de invalshoek die hun uitkomt. Dat is geen probleem, maar een krant hoort daar boven te staan.
Geenstijl en fok spelen columnistje, geen journalistje. En nu.nl is zeer gebrekking, levert slechts een enkel kaal feit, zonder iets van achtergrond. Het degelijke journalistieke onderzoek komt toch meestal van de krant.
Op 28 juni 2009 om 21:54 zei John :
Er bestaat niet zoiets als een onafhankelijke journalist. De meeste in Nederland worden keurig betaald door de links georienteerde media en schrijven dus ook keurig in dienst van de links georienteerde media. Ze gieten (misschien wat minder opzichtig dan journalisten van geenstijl en fok) hun eigen sausje over het kale nieuws. Het is echt onzin om te denken dat ze zelfs maar enigzins onafhankelijk zijn.
Nu is precies wat je van een nieuwsbron verwacht. Ze brengen kaal nieuws zonder het waardeoordeel dat de gemiddelde journalist eraan weet te hangen. Ze brengen het nieuws en niet meer dan dat. In de huidige maatschappij die inderdaad om informatie vraagt (en niet om meningen) is dat ruim voldoende. Mensen verzinnen hun eigen achtergrond wel