22 juli 2009
Krant 2.0 – deel 3: Krant Klant is koning
In de vorige editie werd dualiteit van de krantenwereld geïntroduceerd als oplossing voor de financiële malaise van de krantenwereld en als logisch gevolg van kranten die niet meer op hun publiek aansluiten. In de huidige situatie is een door de Persgroep en de Telegraaf Media Groep geregeerd medialandschap de meest reeële uitvoering van dat concept. Beide partijen zouden dan een krant op de markt hebben met ieder hun eigen stijl en publiek. Wel werd in dezelfde editie aangegeven dat de pluriformiteit en diversiteit door de idee zouden kunnen worden aangetast, maar dit derde deel zal die visie bestrijden. Ook in een kapitalistische samenleving zijn kwaliteitskranten mogelijk, zolang het aanbod effectief en creatief op de vraag inspeelt. En dat betekent: op maat bedienen.
De krant die ’s ochtend op de deurmat valt bestaat grofweg uit de secties nieuws, buitenland, economie, achtergrond en entertainment. In het weekend wordt daar dikwijls nog het een en ander aan bijlagen aan toegevoegd. Vele pagina’s verdwijnen ongelezen bij het oud papier. Dat moet beter kunnen. Net zoals men een mobiele telefoon kan bestellen in de meest banale vorm, met uitsluitend de mogelijkheid tot bellen en smsen, maar naar gelang zijn toestel kan aanvullen met mms, mail, mp3, camera, sim only, abonnement bij gratis telefoon tot abonnement inclusief onbeperkte internetverbinding, moeten ook kranten zich flexibeler opstellen ten opzichte van de wensen van de individuele consument
De lijn van de vorige alinea doortrekkend zouden consumenten hun abonnement zelf moeten kunnen samenstellen. De bijlagen kunnen facultatief worden. Zo zou een door mij op maat bestelde krant er als volgt uitzien: politiek, europa, wetenschap, banen, opinie en media. Een ander zou misschien eerder kiezen voor hard nieuws (een anp-selectie), sport, religie, regionaal en entertainment. Berichten die buiten de anp-selectie vallen, moeten daadwerkelijk iets toevoegen: op de actualiteit aanvullende onderzoeken, interviews, eigen bevindingen, overzichten, noem maar op.
Dit is wat mij betreft de utopie. De uitvoerbaarheid vormt de werkelijke uitdaging. Op zich zie ik wat de drukkerijen en de bezorging betreft nog niet eens de grootste problemen. Drukkers produceren ook nu al per bijlage, de krant ‘zakt’ nooit geheel in een keer, en een verschil in aantallen bijlagen hoeft om die reden mijns inziens geen onoverkomelijk euvel te vormen. Bovendien zal de vraag naar verschillende bijlagen waarschijnlijk vrij snel redelijk stabiel zijn (ondanks fluctuerende individuele vraag) en kunnen overschotten bij winkels ter verkoop worden aangeboden. De postbodes zullen wel een taak extra krijgen, namelijk de juiste bijlagen bij de juiste mensen in de bus doen.
Op de redacties zullen de grootste hervormingen moeten plaatsvinden. Allereerst hoeft wat mij betreft geen journalist meer zijn tijd te verdoen met het bewerken van anp-berichten. Die worden linea recta in de ‘hard nieuws’-bijlage geplaatst. Niets meer aan doen. Voor de overige bijlagen geldt dat ik journalistiek verlang waar ik mijn vingers bij af kan likken. Achtergronden met een vernieuwende insteek, onderzoeksjournalistiek van de bovenste plank, opinies van mensen die iets te melden hebben, columns van literair begaafden, stagiairs die online fora afspeuren naar nieuws, toprecensies van specialisten op diverse culturele gebieden en ga zo maar even door. Sommige bijlagen, zoals bij laatstgenoemde voorbeeld, zullen door de aard van de onderwerpen hoofdzakelijk door freelancers ingevuld kunnen worden. Voor andere secties, zoals waarschijnlijk geldt voor onderzoeksjournalistiek, is het lucratiever om vaste medewerkers in dienst te hebben.
Voor kleine kranten is het onmogelijk veel verschillende bijlagen van hoge kwaliteit te leveren. Het in de vorige editie gepresenteerde tweepartijenstelsel lost dat probleem op. De ene krant is bijvoorbeeld wat volkser, de ander wat elitairder. Zo zie ik het zelfs voor me dat mensen kiezen voor een entertainment/misdaad/sport-abonnement van partij 1, aangezien ze vinden dat deze krant die gebieden beter verslaat, en zich daarnaast abonneren op een achtergrond/banen/opinie-samenstelling van titel 2. Ik denk zelfs dat beide kranten lucratieve onafhankelijk opererende bijlagen kunnen hebben die aansluiten op verschillende rechtspolitieke stromingen en zo de pluriformiteit van de media waarborgen die, zoals sommige tongen wellicht zullen beweren, weg zou kunnen vallen met een duaal krantenstelsel.
Voor adverteerders zou bovenstaande ontwikkeling zeer interessant kunnen zijn. Een adverteerder hoeft niet meer te kiezen tussen soorten kranten, maar kan typen bijlagen selecteren voor de promotie van haar product. Uiteraard zullen ook internetabonnementen verkocht kunnen worden, waar weer een andere groep adverteerders zich toe aangetrokken voelt. In gratis unieke content weggeven op sites, geloof ik niet. Wel kan de krantensite gebruikt worden ter promotie van het eigen product: aanstaande artikels, flitsende bijlagen en flexibele abonnementen.
Utopie of Vloek? Misschien beide. Maar met een zo snel veranderend medialandschap kan eigenlijk niets uitgesloten worden en zullen alle scenario’s moeten worden doorberekend. Stel je zo voor dat we weliswaar in deze tijd leven, met alle technieken van dien, maar pas vanaf dit moment kunnen media geïntroduceerd worden. Hoe zou het er dan uit gaan zien? Digitale kranten die voelen als papier? Verenigde burgerjournalistiek? Persbureaus die direct aan de consument leveren? Commerciële instellingen als hoofdfinanciers? Vanaf het nulpunt zal beredeneerd moeten worden hoe de krantenmarkt eruit zou kunnen zien. Ik sta in ieder geval overal open voor.
Deze keer (woensdag 22 juli 2009) geheel verzorgd door Lise.
Op 22 juli 2009 om 12:59 zei Sante Brun :
Een paar opmerkingen:
ANP-berichten zijn vaak slordig gemaakt, daar moet je als redactie toch even krtiisch overheen kijken voor je ze plaatst.
De customized krant is een idee dat al lang de ronde doet. Journalistiek ook gemakkelijk te doen. Maar technisch en logistiek een geweldig probleem: er moeten niet alleen allemaal verschillende pakketjes worden gemaakt, elk pakketje kan ook maar naar één bepaald adres. Dat betekent dat je bezorgers moet hebben die kunnen lezen, die zijn duurder.
Op 22 juli 2009 om 16:13 zei Joen :
Het is een mooi beeld wat je schetst, het zou mij in ieder wel verleiden om een abonnement te nemen op een krant. De krant wordt dan eigenlijk een veel breder medium, minder gericht op nieuws en meer bedoeld om mensen te voorzien in informatie over alles wat ze maar willen bijhouden. Daarmee zouden ze dan concurreren met een heleboel tijdschriften, maar misschien kunnen ze dat met de breedte van informatie wel aan. Misschien wordt het wel moeilijk om dagelijks al die vrij gespecialiseerde bijlagen te vullen.
Maar verandering juich ik sowieso toe.
Op 22 juli 2009 om 17:52 zei Frank :
@Sante Brun: Wat betreft de rommelige ANP-berichten heb je helemaal gelijk. Maar heb je recentelijk wel eens een Metro of Sp!ts bekeken? Die bevatten vaak letterlijk dezelfde ANP-typefouten. Van redactioneel werk – afgezien van wat selectie en layout – lijkt me daar dus nauwelijks sprake. En toch floreren die juist die gratis krantjes en de ‘grote kranten’ niet. Blijkbaar geeft het publiek niet zo om die slordigheidjes…
Op 22 juli 2009 om 18:31 zei John :
Hoe mooi het ook klinkt, ik denk niet dat mensen hier veel voor wensen te betalen. De “hard nieuws” bijlage bijvoorbeeld zal niet heel veel mensen trekken vrees ik. Wie gaat er betalen om ANP berichten te lezen die de vorige dag al online stonden? Die concurrentie is te groot en voor geen enkel niet realtime medium vrij kansloos.
De andere katernen vergen inderdaad menselijke inzet en dus ook geld om deze mensen in te huren. De afzonderlijke katernen voor zich zijn denk ik te weinig gewild om levensvatbaar te zijn. Dat zou weer betekenen dat de schrijver in kwestie zich multi-disciplinair moet opstellen. Dit gaat weer ten koste van de diepgang en zal dus weer leiden tot minder mensen die hier geld aan uit willen geven.
Geschreven media zijn door de tijd ingehaald. Schattige initiatieven ten spijt is het gedoemd te mislukken. Om even de les uit het verleden te herhalen, toen het cassetebandje ten onder ging kwam ineens ook de DCC (digitale compacte casette) welke het nooit gehaald heeft. Hetzelfde lot staat nu ook geschreven media te wachten. Ik denk alleen dat we nog even geduld moeten hebben voor iedereen dit doorheeft (en dus stopt er vergooid geld in te steken).
Op 23 juli 2009 om 23:11 zei Bootvis :
@Lise: Je reaguurt helemaal niet, snap jij web2.0 en nieuwe media wel?
Op 24 juli 2009 om 10:17 zei Lise :
Nou, vooruit. Wanneer je mijn lijn volgt en er inderdaad slechts twee regerende kranten zijn, is er per krant een veel groter bereik, dus meer inkomsten. De zwakkere bijlagen zullen de sterkere ondersteunen en ook minder gelezen bijlagen kunnen door adverteerders die juist op een specifiek publiek mikken alsnog rendabel zijn. De anp-bijlage blijft leuk voor al die mensen die niet iedere dag op nu.nl kijken, en dat zijn er uiteindelijk nog meer dan je denkt: De generatie tot de babyboomers zo ongeveer. Ik ga ervan uit dat een papieren krant nog steeds gewenst is en dat het dus niet zo is als met het cassettebandje. De papieren krant heeft voordelen boven het internet: de zogenaamde krantexperience. Het leest lekker, het heeft sfeer, het is rustiger etc. Je zit per slot de godganse dag al achter je mac. Vergelijk het met boeken, ook al zijn er inmiddels computertjes waar je al je boeken op kunt downloaden, het haalt het niet bij de real version.
Op 24 juli 2009 om 11:38 zei John :
@Bootvis: Een beetje een stukjesschrijver reageert niet op reacties natuurlijk. Een echte journalist gaat toch ook niet in op wat keffende ingezonden brieven?
Op 24 juli 2009 om 13:32 zei Lise :
het zijn twee verschillende lise’s.
Op 24 juli 2009 om 20:33 zei John :
@Lise: Het was vast Wim Heitinga die een grapje uit dacht te halen…