21 april 2010
Iets vaags naast de rechterlijke macht?
Daags nadat de Raad voor de rechtspraak publiekelijk zijn excuses heeft aangeboden aan Lucia de Berk, dringt de vraag zich op of omstreden rechtszaken niet opnieuw moeten kunnen worden onderzocht. De SP pleit al jaren voor een onafhankelijke ‘revisieraad’, die beslist over de herziening van twijfelachtig afgesloten strafzaken. Een Kamermeerderheid wil die taak echter liever bij de Hoge Raad onderbrengen.
Het is niet voor het eerst dat er ernstig wordt getwijfeld aan de rechtspraak. Ook na de Puttense moordzaak, die eindigde in vrijspraak, en de Schiedammer Parkmoord, waarvoor uiteindelijk een ander schuld bekende, laaiden de discussies op over de feilbaarheid van de rechtsstaat.
Na de commotie over de Parkmoord werd in 2006 de Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken (CEAS) opgericht, die bekijkt of het Openbaar Ministerie grote fouten heeft gemaakt. De commissie is onafhankelijk, maar werkt in opdracht van het OM. Volgens de SP is daarom sprake van ‘de slager die zijn eigen vlees keurt’ en moet er een onafhankelijke revisieraad komen die afgesloten strafzaken kan herzien.
Groot-Brittannië heeft al sinds 1997 zo’n herzieningsraad. Van de honderden rechtszaken die daar zijn behandeld, werd tweederde van de veroordeelden vrijgesproken. In tegenstelling tot de CEAS kunnen in Groot-Brittannië ook verdachten en advocaten bij de raad aankloppen en kan tevens het werk van de rechters worden nagelopen.
Het CDA ziet echter niets in ‘iets vaags’ naast de rechterlijke macht. Kamerlid Madeleine van Toorenburg verwacht vooral veel problemen: ‘Wat zijn de rechten van een revisieraad? Hoe moeten mensen verhoord worden? Welke bescherming krijgen getuigen?’ Ook Fred Teeven (VVD) ziet er geen heil in. ‘In feite hebben we een goed bestel dat al 150 jaar functioneert. Je moet niet willen dat je straks twee Hoge Raden krijgt.’
Samen met het CDA en de PvdA ziet de VVD wél een mogelijkheid voor een herzieningsprocedure bij de onafhankelijke adviseur van de Hoge Raad, de procureur-generaal. Ton Heerts (PvdA): ‘Bij de Hoge Raad kunnen onafhankelijke deskundigen met afstand naar het werk van het OM en van de rechter kijken. Zij kunnen dan beslissen of er aanleiding is de zaak te heropenen.’
Toen het kabinet viel, lag er al een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer dat aan deze ideeën tegemoetkomt. Maar dat is tot na de verkiezingen van de agenda gehaald. Volgens het voorstel zouden veroordeelden een aanvullend onderzoek kunnen aanvragen bij de procureur-generaal als sprake is van een gevangenisstraf van twaalf jaar of meer. De Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken wordt dan overbodig.
Harm Brouwer, de baas van het OM, wil dat er bovenal oog komt voor de moeilijkheden van het huidige strafrecht. Hij ziet dat het bewijs steeds vaker bestaat uit beoordelingen van deskundigen, in plaats van politie en getuigen. ‘Die oordelen moeten vertaald worden naar schuldig of onschuldig. Daarvoor is kennis van zaken nodig.’ Het OM brengt haar mensen sinds een paar jaar die kennis bij. ‘Dat zou ook moeten gebeuren bij rechters en advocaten.’
Deze keer (woensdag 21 april 2010) geheel verzorgd door Lise.
Op 22 april 2010 om 9:18 zei John :
Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt. Wat in Nederland erg vaak gebeurd is dat op incidenten word gereageerd met meer procedures en meer papierwerk. Dit lijkt nu weer te gebeuren. Er worden in Nederland per jaar duizenden vonnisen uitgesproken. Van die duizenden springen er een paar uit waar er sprake is van een rechterlijke dwaling.
In plaats van dit als risico van ons rechtssysteem te accepteren (zoals we kennelijk ook de ontsporingen van TBS-ers op verlof als risico’s van het TBS-systeem dienen te accepteren) moeten hier kennelijk weer draconische maatregelen genomen worden. Het belangrijkste is volgens mij dat fouten erkend worden, dat mensen kritisch blijven kijken naar verbeterpunten maar ook dat mensen zich realiseren dat meer mensen, meer procedures en meer organen niet automatisch leiden tot verbeteringen.
Op 22 april 2010 om 20:46 zei Frank :
@John: Dat ben ik wel met je eens, waar gehakt wordt vallen spaanders. Maar ik vind dat fouten best rapper dan bijvoorbeeld de 6,5 jaar van Lucia de Berk mogen worden gecorrigeerd.
Wat betreft de TBS is het een heel ander verhaal. Ik denk dat we zo langzamerhand op een punt zijn gekomen dat we ons moeten afvragen of we dat (in de huidige) vorm wel willen behouden. Sommige mensen zijn ongeneselijk ziek en zouden gewoon nooit meer in de maatschappij mogen kunnen belanden, daar verandert een paar jaar creatieve therapie (is een beetje handenarbeid als kleien en schilderen) en wat geknuffel niets aan.
Over dat laatste voorval van de overhoop gestoken vrouw in de HEMA trouwens, dat was een BEGELEID verlof… Wat doet zo’n begeleider in godsnaam tijdens zo’n verlof?