9 november 2008
Het ADHD-dieet
Eens in de zoveel tijd staat het weer in de krant: Drukke kindjes hebben geen ADHD omdat er verstoringen in de dopaminerge en adrenerge systemen in de hersenen zijn, of omdat ouders niet kunnen opvoeden, maar omdat ze niet goed te eten krijgen! Laatst was het weer zo ver. De Pers berichtte ‘Streng dieet helpt goed tegen ADHD’. Aldus Lidy Pelsser van het Eindhovens ADHD Research centrum. Hun website laat zien dat men nogal eenzijdig bezig is, het enige dat getoetst lijkt te worden is het effect van voeding op ADHD (zoals de websitenaam al doet vermoeden). Ook het feit dat er redelijk wat advertenties op de site te vinden zijn, belooft weinig goeds.
Buiten mijn verwachting, is het gehele artikel toch te vinden op pubmed. Een aantal dingen vallen me hieruit op:
Het wordt genoemd een ‘randomised controlled trial’. Alhoewel ik begrijp dat het moeilijk dubbel-blind te onderzoeken valt, had het toch wel geblindeerd gekund voor de onderzoekers.
Het dieet is behoorlijk streng. Men mag het volgende eten: rijst, kalkoen, lam, groenten, fruit, margarine, plantaardige olie, thee, perensap en water. Na zeven weken mochten ouders en leerkrachten de kinderen evalueren volgens twee standaard ADHD scorelijsten.
27 kinderen zijn opgenomen in de studie, terwijl er 79 ingestuurd werden ervoor. Blijkbaar waren de exclusiecriteria vrij streng: er voldeden wel 52 kinderen aan: geadopteerd of pleegkind zijn, aanwezigheid van neurologische ziekte, IQ < 70, te vroeg geboren, rokende of drinkende moeder in zwangerschap en andere psychiatrische stoornissen, behalve ODD en CD (gedragsstoornissen). Je vraagt je af of deze hoge uitval zelfs wel te verklaren zou zijn als alle ingestuurde kinderen in Woensel-West woonachtig zijn! Tijdens de studie viel er een kind uit in de groep die wel alles mocht eten, en twee vielen er uit in de dieetgroep, waarvan slechts een doordat het dieet niet lukte.
Dus, er waren 15 kindjes tussen de 3,8 en 8,5 jaar oud, die gedurende 7 weken op een Spartaans dieet moesten. Vervolgens is de conclusie dat deze kinderen beter gescoord worden door ouders en leerkrachten op het gebied van ADHD en oppositioneel gedrag.
Logisch lijkt me. De kinderen krijgen plots meer aandacht, want stel je voor dat het een boterham snaait van het buurmeisje, dan loopt het hele dieet in de soep! Daarmee krijgt het kind ook meteen structuur: er is zo weinig waar men uit mag kiezen, dat het veel eenvoudiger wordt het kind ook op andere gebieden (tv of buiten spelen? Aan tafel blijven zitten of er af?) veel makkelijker beperkt zal worden. Ook is 7 weken een acceptabele studieduur, ouders zullen het wel volhouden om voor die duur het kind intens te begeleiden.
Is het dieet zelf dus wel nodig? Volgens mij niet. Geef dat kind gewoon boterhammen met kaas, sinaasappelsapjes en af en toe een snoepje. Geef het kind wel aandacht en een duidelijke structuur en doe het vooral niet op een hippe iederwijsschool. Ik garandeer u dat het een positief effect heeft.
In een nieuwe studie is men op zoek naar 100 kinderen en wordt het dieet in de studiegroep 5 weken gevolgd. Helemaal mooi is dat op de website te zien is, dat het onderzoek 1200 euro zal gaan kosten, waarvan € 730,- voor eigen rekening voor de ouders zal gaan komen. Dan moet er ook nog duurder eten aangeschaft worden. Welke wetenschappelijke studie laat mensen nou betalen voor deelname? Het riekt eerder naar ordinair geld verdienen. Wel wordt er voor dat geld bloed onderzocht naar allergieen, vetzuren, bloedarmoede, ontstekingen, vitamines en mineralen. Tijdens dat onderzoek mag er geen medicatie gebruikt worden. Gevaarlijk, het bekende ‘rebound-effect’ zal best eens kunnen zorgen voor een mooi hogere ‘base-line’, zodat het dieet net wat positiever uit de bus komt.
Zou het centrum voor adhd en voeding haar pijlen zich dus eigenlijk vooral richten op de adhd-medicatie? Ik vrees van wel. ADHD heeft een mooie filter: ritalin werkt wel bij kindjes met, maar heeft een drukker makend (want: amfetamine-achtig) effect op kinderen zonder ADHD. Dat klinkt natuurlijk enorm eng, zo’n middel. Daarom kunnen sommige mensen het niet laten moord en brand te schreeuwen dat zo’n middel nog voorgeschreven wordt. Onder goede controle en begeleiding is het zeker nuttig. Dat er een groeiachterstand zou kunnen optreden is vervelend, maar zoiets zie ik ook wel gebeuren bij het nazi-dieet (want hoe groot is de kans dat het kind er eigenlijk niet voldoende calorieen mee binnen kan krijgen? Ook daar word je lekker rustig van…)
Natuurlijk vind ik niet dat alle drukke kindjes aan de pillen moeten, maar als er echt duidelijk behoefte aan is, valt het altijd te proberen (en nadien weer te stoppen). Net als zo’n dieet uiteraard, maar je zou dan net zo goed kunnen zeggen dat het kind alleen op gras buiten mag spelen, en als er ten minste een volwassene bij is om hem in de gaten te houden. Het is namelijk allebei onzinnig.
Deze keer (zondag 9 november 2008) geheel verzorgd door Marianne.
Op 10 november 2008 om 17:57 zei Frank :
Ik vind het maar een raar verhaal die hele studie. In een filmpje op hun site, staat een fragment van Hart van Nederland. Een moeder zegt hierin dat haar kind erg druk wordt van … spinazie. Ook is het frappant dat alle kinderen ergens anders druk van worden volgens het onderzoek. Een enorme bias lijkt me dat? Natuurlijk is niemand gelijk, maar ik vind het een raar verhaal.
Op 6 december 2008 om 16:48 zei Matthijs :
Wat voor (gedeeltelijke) leugenachtige onzin is dit nu weer? Quote: “Onder goede controle en begeleiding is het* zeker nuttig.” (* Ritalin slikken)
Nou, ik kan je één ding vertellen: Ritalin is nergens goed voor. Oh, het is wel goed voor de psychiaters, die kwakzalvers varen er wel bij. Het zijn de E-nummers in voeding die mensen ADHD bezorgen en vele andere psychologische ‘ziekten’. Gezond eten is inderdaad de sleutel voor een gezond lichaam, evenals meditatie etc. Wie zegt “Het is altijd te proberen” is niet goed bij zijn of haar hoofd, want die snapt er weinig van… En kinderen een snoepje geven? Zeker met die kankerverwekkende zoetstoffen?? Laat me niet lachen!!
Op 6 december 2008 om 22:39 zei Ellen :
Wat een ongenuanceerde reactie Mathijs… Ritalin werkt wel degelijk bij een groot deel van de mensen met ADHD. Ik denk dat jij bedoelt dat de diagnose nogal snel en vaak gesteld wordt. Dat is idd een probleem, maar dat ligt niet alleen aan de artsen. Het zijn vooral ouders die komen klagen en een vragenlijstje invullen mijn kind is zoooo druk…
Ohja farmacologisch gezien kun je de werking van ritalin prima verklaren. (dopamine tekort bepaalde delen van de hersenen, acetylcholine en noradrenaline hebben er waarschijnlijk ook mee te maken, ritalin zorgt voor verhoogde aanwezigheid van deze drie neurotransmitters).
Wel een nadeel van ritalin: het is niet uitvoerig getest op kinderen in de groei. Maar ik wacht de tox onderzoeken nog wel even af voor ik daar verder over ga praten.
Op 7 december 2008 om 9:47 zei Marianne :
@Ellen:
Dat zei ik
@Matthijs:
Beetje jammer is dit wel hoor. Zoetstoffen zijn in menselijke doseringen niet kankerverwekkend. Argumentatie heb ik al neergezet in een reactie op mijn stuk ‘ik kies bewust?‘, daar kan je een review vinden waaruit blijkt dat je stelling onzin is.
W.b. het neerbuigend doen over ‘ADHD en vele andere psychologische ‘ziekten”, door te stellen dat het veroorzaakt wordt door het consumeren van E-nummers, ook dat vind ik jammer van je. E-nummers zijn juist goedgekeurd omdat ze niet schadelijk bleken.
Ik hoop wel voor je dat je nooit serieus hoeft na te denken in hoeverre psychiatrische ziekten echt zijn of niet.
Op 7 december 2008 om 10:22 zei Frank :
Geheel offtopic, maar de Matthijs (let op: dubbel t) van de reactie op 6 december is niet de Mathijs (één t) van werkschuwtuig.
Op 7 december 2008 om 11:06 zei Mathijs :
Interpreteren kun je leren.
Op 8 december 2008 om 10:52 zei Matthijs :
Even een snelle reactie:
Goed, misschien had ik meer moeten schrijven en de nadruk minder op E-nummers moeten leggen, maar om nu hele rapporten te quoten, dat gaat iets te ver. Ik ben overigens Jodium-tekorten helemaal vergeten, een veroorzaker van ADHD, alsmede de invloed van de omgeving. Maar het geven van Ritalin, en alle andere psyco-pillen blijken in de meeste, zoniet alle gevallen overbodig, zie de laatste onderzoeken in deze materie. Persoonlijk denk ik dat het nooit goed voor iemand is. En als die zogenaamde doktoren op verzoek van de ouders klakkeloos al die pillen voorschrijven zijn zij wat mij betreft geen knip voor hun neus waard…
Ik begrijp precies de werking van al die psyco-pillen, maar dat ze werken betekent niet dat je ze *moet* gebruiken. Je moet de oorzaak wegnemen. Het gaat erom dat je de kinderen heelt, en niet aan symptoombestrijding gaat doen. Dat is hetzelfde gevaarlijke gedrag als dat je dikke mensen met suikerziekte en hoge bloeddruk daartegen pillen gaat geven ipv. gezond laten eten…
Poetsen jullie ook nog met fluor tandpasta?
Op 8 december 2008 om 18:34 zei Elaine :
wat erg jammer is, dat men niet openstaat voor andere manieren van behandelen van “psychische stoornissen” en laat leiden door de heersende opvatting. wat Matthijs al aangeeft, er wordt met name symptoombestrijding gedaan, terwijl men met andere methodes ook het kind ‘rustig’ kan krijgen, dan wel genezen door de oorzaak aan te pakken. neurlogische afwijkingen zijn niet perse de oorzaak van de stoornis. niet alle ADHD personen hebben een stoornis in hun neurologische huishouden. en niet alle personen met stoornis in hun neurlogische huishouden hebben ADHD. niet lang geleden was zelfs in de media duidelijk gemaakt dat bij depressie 9 van de 10 gevallen anti-depressiva niet werken en dat men met gesprekken en begeleiding van een specialist/psycholoog ook van de stemmingstoornis kan genezen. onlangs heb ik een patiënt gehad met ADHD die door de bijwerkingen een medicijn bijkreeg. de patiënt heeft zelfs aan zijn behandelend specialist gevraagd voor een andere medicijn dan wel behandeling. de specialist gaf aan dat door de invloed van de pharmaceutische industrie ritalin als enige medicijn wordt voorgeschreven bij ADHD. waarom zo’n weerstand tegen andere manieren van behandelen?
Op 9 december 2008 om 14:15 zei Matthijs :
Goed Marianne. Ik zal nu even ‘echt’ reageren. Ik ben overigens niet aan het schrijven om iemand te pesten, maar het lijkt wel alsof je een beetje vooringenomen bent. Je blijkt niet op je achterhoofd te zijn gevallen, want je weet soms erg goed waar je het over hebt, alleen lijkt het dat je een eenzijdige benadering c.q. standpunt navolgt. Het eenzijdig quoten van de Pubmed site, die mij niet onbekend is, is toch echt te summier.
Laat ik even verder gaan met mijn standpunt te verduidelijken. Gelukkig lijk ik bijval te krijgen van een arts. Ben jij toevallig medisch geschoold, Marianne?
Ten eerste zie ik op de website van het Eindhovense ADHD Research Centrum nauwelijks advertenties, maar dat kan aan mij liggen. Wel is dat geen inhoudelijk argument, en verraad het jouw schijnbare vooringenomenheid.
Daarna lijk je verbaasd dat het ADHD-dieet onderzoek op Pubmed is te vinden. Spoort het niet met je (m.i. te eenzijdige) verwachtingen? Alweer niet erg sterk…
Verder moet ik toevoegen dat elk dieet een noodmaatregel is. Gezond eten, zonder chemische toevoegingen, lijkt mij het beste wat er is, dat schrijft mijn ‘gezond verstand’ simpelweg voor. Daar hoef je niet voor gestudeerd te hebben, toch? Is het niet vreemd dat 25 jaar geleden ADHD nog helemaal niet bestond? Achja, toen aten we nog gezond.
En moest je nou echt de NAZI’s erbij halen? Wat ik al zei; dieeten is een noodmaatregel, en als je niet voldoende eet, ja, wat er dan gebeurt zie je o.a. in Afrika… Ik ben de afgelopen tijd veel tegengekomen qua dieeten, maar doodvallen doe je met goede begeleiding natuurlijk niet. Jij predikt goede begeleiding bij het slikken van Ritalin, waarom zou er bij een dieet geen goede begeleiding mogelijk zijn?
Het gaat mij erg ver dat je een chemische verbinding (Ritalin) waaraan bij het innemen daarvan groeiachterstand kan optreden enkel ‘vervelend’ noemt. Als je inderdaad een groeiachterstand als acceptabele bijwerking voor lief neemt, terwijl er andere, betere middelen zijn om ADHD te bestrijden, lijk je op een hellend vlak te zijn beland. En mijn kinderen zou ik daar niet op willen hebben!
En jou lijkt het slikken van Ritalin ‘wel te proberen’, ja? Hmm, als ik pijn aan mijn grote teen heb, kan ik inderdaad ook proberen er vanaf te komen door mijn hele been te laten amputeren…
Zo’n redenering is professioneel gezien alweer zwak (en laakbaar als je inderdaad een arts zou blijken te zijn).
Tenslotte: ik heb je reactie op je stuk ‘Ik kies bewust’ gelezen. Alweer enkel en alleen naar de Pubmed site verwijzend. Ik kan je andere onderzoeken laten lezen waar de kankerverwekkende werking van zoetstoffen wel wordt aangetoond. Dat je in je reactie schrijft “maar er is nooit wat uitgekomen” snijdt dan ook geen hout. Gelukkig schrijf je in de zin daarna dat je enkel op Pubmed vertrouwt en dus schijnbaar je oogkleppen keihard op hebt. Jammer, om het woord ook maar eens te gebruiken.
Mag ik nog weten wat je bedoelde met: “Ik hoop wel voor je dat je nooit serieus hoeft na te denken in hoeverre psychiatrische ziekten echt zijn of niet.”
Ik bedoelde met mijn quotes niet te zeggen dat psychiatrische ziekten niet echt zijn. Alleen zijn de psychiaters er zelf nog niet uit zijn wat die ziekten nou precies zijn. De DSM (IV) is een op consensus gebaseerde lijst van ‘ziekten’ c.q. stoornissen, die dmv. statistieken ‘aangetoont’ zijn. I rest my case…
Als je meer wilt weten; ik blijf nog even beschikbaar… en ik zou een meer inhoudelijke discussie op prijs stellen.
Op 9 december 2008 om 23:01 zei Marianne :
Goh, wat een lange reactie is dit! Ik behandel het even gefragmenteerd.
@Matthijs:
Je mag me graag uitleggen hoe het precies zit met het ontwikkelen van ADHD bij jodiumtekorten. Ik heb er nog nooit van gehoord en ben benieuwd naar het pathofysiologisch mechanismen. Ook ben ik benieuwd waarom ik volgens jou geen fluoridetandpasta zou moeten gebruiken.
Verder wil ik benoemen, dat ritalin inderdaad vaker voorgeschreven wordt dan waarschijnlijk nodig is, maar dat betekent niet dat het totaal overbodig is of koste wat kost vermeden moet worden. Ook heb ik absoluut niet gezegd dat ieder kind met de diagnose ADHD het middel zou moeten proberen.
Wat betreft het geven van medicatie aan mensen met hoge bloeddruk en/of suikerziekte: ik ben persoonlijk van mening dat dat in bepaalde situaties zeker de voorkeur kan hebben, vooral in acute situaties, daarnaast natuurlijk goede leefstijladviezen. Wat je vergeet is dat een goede compliance heel belangrijk is, maar wel moeilijk in te bouwen in het leven van mensen die niet ultragemotiveerd zijn.
@Elaine:
Het niet openstaan voor andere manieren van behandelen, vind ik niet hetzelfde als het toejuichen van het op een STRENG en levenslang dieet zetten van behoorlijk kleine kinderen.
Op in ieder geval een punt ben ik het met je eens, namelijk w.b. dat onderzoek over het nut van psychofarmaca bij mensen met lichte vs. zware depressies. Maar er is uit genetisch onderzoek ook gebleken dat deze zware en lichte vormen een heel andere oorsprong hebben en daarom ook als verschillende entiteiten gezien moeten worden. De stelling dat psychofarmaca bij lichte depressie niet hoeven zijn, moet echter niet het nut bij zware klinische depressies uitvlakken.
Verder ben ik het niet met je eens dat ritalin het enige medicijn is tegen ADHD. Vooral concerta, de vorm met vertraagde afgifte, heeft het voordeel dat het niet het recreatieve effect geeft op mensen zonder ADHD. Ook kan er minder snel een rebound effect optreden door de langere halfwaardetijd.
@Matthijs:
Vooringenomenheid. Volgens mij is iedereen wel enigszins vooringenomen. Ik ben dat misschien, maar Matthijs en Elaine lijken dat zeker ook. Het gaat slechts een anderere kant op. Bijvoorbeeld dat je denkt dat Elaine een arts is. Waarom denk je dat?
Dat je geen google-ads ziet kan liggen aan bepaalde spamfilters. Maar het feit dat een grote stichting zich moet bedruipen met extra geld via google-advertenties, vind ik weinig belovend, omdat voor een goed onderzoek altijd wel genoeg geld te werven is via instituten. Reclames zouden hiervoor niet nodig moeten zijn en ook niet dat ouders geld moeten betalen om aan een onderzoek mee te mogen doen. Ik ken niet één onderzoeksinstituut dat zich tot deze maatregelen verlaagt.
Of ADHD 25 jaar geleden niet bestond weet ik niet. Wel wordt het tegenwoordig vaker gediagnosticeerd. Ook is onze maatschappij complexer en carrieregerichter geworden. Dit soort zaken zouden invloed kunnen hebben op het bestempelen van bepaald gedrag als gestoord.
De nazi’s heb ik erbij gehaald, omdat hyperbolische taal zo’n beetje de stijl van een column is. Dit zelfde geldt voor het bagatelliseren van de groeiachterstand.
En waarom er bij een dieet geen goede begeleiding mogelijk zou zijn? Dat is jouw interpretatie van wat ik schreef. Ik ben er wel van overtuigd dat het dieet zoals voorgeschreven door Lidy Pelsser, veel meer impact heeft op het leven van een basisschoolkind dan het gebruiken van ritalin.
Wat een ridicule vergelijking tussen de grote teen en amputatie. Jij hebt de hyperbolen ook wel in je vingers!
Pubmed gebruik ik graag, omdat je mooi kan zoeken op grote vergelijkende studies, zgn. meta-analyses. Hierin worden meerdere studies met hetzelfde onderwerp vergeleken. Daar heb ik geen kankerverwekkende werking van zoetstoffen gevonden bij mensen. Misschien is het wel te vinden bij proefdieren bij 500g/kg intracerebraal, maar goed wat zegt dat over de mens die cola light prefereeert boven een dikke pens?
Ik sluit bovendien niet uit dat oa. genetisch onderzoek de indeling van psychiatrische ziektebeelden (en misschien ook het medicatiegebruik) behoorlijk op de kop kan zetten. Toch kan ik me door jouw gebruik van aanhalingstekens niet onttrekken aan het idee dat je enige antipathie hebt (ontwikkeld?) w.b. de psychiatrie.
Omdat ik toch niets beters te doen heb, *kuch*, ga ik zitten F5-en tot ik weer een antwoord van een van jullie heb.
Over!
Op 10 december 2008 om 18:09 zei Frank :
@Matthijs: het feit dat iemand patienten zegt te hebben, wil niet zeggen dat hij/zij meteen een arts is. Iemand kan dan ook gewoon een zuster, laborant, analist of sociaal werker of zo zijn en dat hoeft niet eens per se in een ziekenhuis te zijn, maar kan bijvoorbeeld ook in een bejaardenhuis of bij de bloedbank of zo zijn. Laat je dus niet te snel overweldigen daardoor.
Op 11 december 2008 om 18:23 zei Matthijs :
Zo, daar ben ik weer. Bedankt voor jouw (ook) lange reactie. Ik was even druk maar graag wil ik deze discussie nog even afmaken. Jammer eigenlijk dat het via een website moet!
Nou, we lijken beiden steeds meer via inhoudelijke gronden op elkaars standpunten in te gaan. Gelukkig, want ik kreeg sterk de indruk dat er enkel dmv. hyperbolen stemming gemaakt werd. Ik was daar ook schuldig aan, maar jij, Marianne, kan er zeker ook wat van!
Wel kan ik zeggen dat ik maar 1 doel heb: mensen laten nadenken over hun gezondheid, en de manier waarop hun omgeving daar inbreuk op maakt. Ik zal niet gaan voorkauwen hoe jodium-tekorten bijdragen aan ADHD, en ook laat ik de fluor discussie graag even aan jouw eigen nieuwsgierigheid over. Ik toetste bijvoorbeeld net jodium in en ik vond meteen een site waarop staat dat er inderdaad een link is naar ADHD. Met wat meer zoekwerk zal je vast geprikkeld worden. Ik heb hier meer dan genoeg informatie (o.a. rapporten en documantaires) die er bijvoorbeeld op wijzen dat er wel degelijk gezondheidsrisico’s verbonden zijn aan het gebruik van zoetstoffen zoals aspartaam. Ook in kleine hoeveelheden. En fluor? Waarom zou je dat overigens gebruiken? Voor je tanden? Het is zeker giftig, daar is geen discussie meer over mogelijk, maar de voorstanders zeggen dat de dosis zo klein is dat er geen risico aan is verbonden. Maar alweer denk ik – en velen met mij – dat er wel degelijk iets aan de hand is. Je wordt er bijvoorbeeld meegaand van. En dan zeg ik; beter het zekere voor het onzekere (wat inhoud: niet gebruiken).
Even terug naar Ritalin, daar was het allemaal mee begonnen. Jij stelt gelukkig dat ik een ridicule vergelijking maakt wat betreft die grote teen. Dat was ook precies de bedoeling omdat jij net zo makkelijk Ritalin aanprijst als ik die amputatie. Natuurlijk moet je niet amputeren (en ook geen Ritalin gebruiken) omdat er betere manieren zijn die niet alleen aan symptoombestrijding doen! Ik las bijvoorbeeld naar aanleiding van deze discussie dat er laatst in Engeland het gebruik van Ritalin afgeraden wordt. Dus, er zijn wel degelijk medestanders voor mijn argument.
Nog even iets recht zetten: het was niet de bedoeling om onze te dikke medemens in hun eigen vet te laten gaarsmoren, maar ik zie al te vaak dat er levenslang insuline gespoten wordt, zonder dat de echte oorzaak aangepakt wordt. En dat is meestal te vinden in verkeerde voeding.
Leuk dat je Concerta noemt. Het is zo dat zowel Ritalin als Concerta als hoofdbestandsdeel Methylfenidaat hebben. Dit soort stoffen vallen onder de Opiumwet, en dat lijkt mij niet voor niets! Alweer lijkt mij het gebruik hiervan alleen al op ‘gezond-verstand’ gronden af te raden. Of niet?
Weet je, Marianne… ik moet bekennen dat ik eerst best gecharmeerd was van jouw artikel. Alleen is door de m.i. te eenzijdige benadering, alsmede door het feit dat je niet lijkt te reageren op de negatieve werking van Ritalin, etc., je op een hellend vlak bent aangekomen. Dat is mijn mening. En je hoeft het daar natuurlijk niet mee eens te zijn. Gelukkig niet! Als ik een stukje over een ADHD dieet zou schrijven zou ik het meer dmv. de echte inhoudelijke gronden beetpakken. En ach, als een onderzoeks-site door het feit dat ze niet door de reguliere farmacratische, oops, farmaceutische industrie gesteund wordt advertenties moet plaatsen om het onderzoek te financieren, dan is dat eenmaal zo.
En om op de aanhalingstekens te reageren: ja, ik ben na 10 jaar ’speurneuzen’ tot de conclusie gekomen dat de psychiatrie meer kwaad dan goed doet. Ik heb daarvoor zwaar wegende redenen. Als iemand met een CVA door de huisarts met een depressie-pil naar huis gestuurd wordt, is er toch iets echt mis met de diagnose. Ik denk dat dit komt doordat het doorgelagen is. Er is een te sterke neiging naar de “met een pil los je alles op”-gedachte.
Nog even iets anders: ADHD is een moeilijke ziekte. Ik zal als laatste even iets quoten:
Vanuit:
(…)/fidgety-philip-a-brief-history-of-adhd-8708.html
In 1980 the National Institutes of Mental Health recognized Attention Deficit Disorder with or without Hyperactivity as a disorder. ADHD was on its way to becoming recognized as a “real” illness. In 1998 the American Medical Association (AMA) stated that ADHD is “one of the best-researched disorders in medicine.”
Unfortunately, even with all of this research, no one knows what causes ADHD or how to cure it.
@Frank: ik laat me niet zo snel overweldigen, hoor! Ik zei: Gelukkig *lijk* ik bijval (…)
Terug naar jou, Marianne!
Op 11 december 2008 om 20:56 zei Mathijs :
@Matthijs: ik zou het feit dat iets in de opiumwet staat niet gebruiken als argument. Niet alleen omdat de christenfundi’s helemaal de weg kwijt zijn op het gebied van drugsbeleid, maar ook omdat het gewoon een argument is als “de staat zegt dat het slecht is, dus is het zo”, iets wat jij juist probeert te bestrijden met je “mensen laten nadenken over hun gezondheid, en de manier waarop hun omgeving daar inbreuk op maakt”.
Op 11 december 2008 om 21:12 zei Marianne :
@Matthijs:
Er is inderdaad wat te vinden over ADHD en jodium. Ook dit artikel heb ik op pubmed gevonden en daar is iets heel anders te vinden dan op de site waar jij het waarschijnlijk vandaan hebt; jodiumtekort.nl Niet perse een heel slechte site, maar het is wel een eigen interpretatie van een bepaald onderzoek, waarin gesteld wordt dat ”Recent Italiaans onderzoek heeft laten zien dat kinderen van moeders die tijdens de zwangerschap een jodiumtekort hadden, een verhoogd risico hebben op de ontwikkeling van ADHD op latere leeftijd.’ Zoek je vervolgens het originele artikel op, dan vind je in de conclusie het volgende:
Ook benoemt zelfs de site jodiumtekort.nl dat er wat biassen mogelijk zijn, bijvoorbeeld de opvoeding.
Verder was mijn idee van dit artikel noch wetenschappelijk, noch een volledige bloemlezing over het onderwerp ADHD. Ook is mijn doel niet dat iedereen het met mij eens is. (al zou dat natuurlijk wel mooi meegenomen zijn).
W.B. ritalin: als ik een kinderpsychiater was, zou ik het inderdaad niet geven aan elk kindje bij wie ik ADHD zou vaststellen. Maar ik zou het ook niet NOOIT geven.
Dat je denkt dat alle onderzoek gesteund wordt door de farmaceutische industrie is een groot manco van je. Bij sommige onderzoeken is dit zo, maar heel veel onderzoek is wel onafhankelijk en wordt bv. gefinancierd door de universiteiten en giften van patiëntenverenigingen.
Dat een huisarts de diagnose CVA mist, is jammer natuurlijk. Dat is echter absoluut geen argument om de psychiatrie mee aan te vallen, een huisarts is natuurlijk geen psychiater en met een CVA zou je naar de neuroloog en evt. vaatarts moeten. En juist een huisarts is vaak erg behouden wat betreft medicatie, omdat een relatief groot deel van de patiënten op het spreekuur geen of een onschuldige aandoening heeft.
Je laatste artikeltje vind ik weinig onderbouwd. De eerste paragraaf lijkt eerder over een gedragsstoornis als ‘conduct disorder’ of ‘oppositional deficit disorder’ te gaan. Maar waarom dat stukje belangrijk is, begrijp ik eigenlijk niet.
Op 12 december 2008 om 15:51 zei Matthijs :
@Mathijs: Haha, achja, misschien had ik beter een ander voorbeeld kunnen nemen. Maar medicijnen staan op de opiumwet omdat het psychotrope stoffen zijn, toch? Ik gebruikte een van de vele ‘bronnen’ om een argument te maken, that’s all. Als een pure overheids-hater dit gaat lezen was het inderdaad beter geweest als ik misschien iets anders had geschreven, jaha
Als je zonder drogredenen kan beargumenteren waarom Ritalin niet op in de Opiumwet zou moeten staan hoor ik dat overigens graag.
Wat dat betreft lijken we misschien op elkaar, ikzelf probeer zowel de misstanden bij de overheid als rond het industieële apparaat aan te pakken! Jij good luck daarmee!)
(btw; ik proef de ondertoon in je betoog en kan die toon overigens best onderschrijven, hoor!
@Marianne: Ik ken de site jodiumtekort.nl niet; ik heb laatst een arts over het onderwerp horen praten, inclusief statistieken en de nodige voorbeelden uit de Verenigde Staten. Ik zocht in het balang van deze discussie even snel iets op om te checken of jij snel iets zou kunnen vinden op het internet. En natuurlijk is enkel een jodiumtekort niet altijd de oorzaak van ADHD. De doktoren zeggen zelf dat ze nog niet weten wat de oorzaak is, zie o.a. de laatste regel in dat stukje dat ik quote’te (vandaar dat stukje, een beetje simpele geschiedenis met een paar andere benamingen. Als je wilt dat ik dingen echt ga onderbouwen moeten we een andere manier van communiceren gaan zoeken, want om dat nu via deze site te gaan doen gaat erg moeilijk worden, zoals ik eerder al aangaf).
En dat grote manco; uhh, welk manco? Neem jij nou echt zonder redenen aan dat ik denk dat alle onderzoeken door de farmaceutische industrie worden gesteund? Hoe kom je daarbij? Dat heb ik nergens laten blijken. Ik erken juist zowel de onderzoeken uitgevoerd door de farmaceutische industrie, als de onafhankelijk gefinancierde onderzoeken, iets waar sommige publicaties (knipoog) een voorbeeld aan kunnen nemen. Mocht je mij beter kennen zou je weten dat ik niet over 1 nacht ijs ga. Misschien is dat juist jouw manco; het feit dat je makkelijk aannames doet, en zo een eenzijdige blik op het onderwerp werpt. Je hebt mij in ieder geval de indruk gegeven dat jij juist minder voor de alternatieve benadering openstaat, of sta je wel open voor een second opinion? Zoja, zou een stukje schrijven over alle facetten van bijvoorbeeld aspartaam je sieren. Een columniste die o.a. groeiachterstand bagataliseert kan je eigenlijk ook maar beter niet helemaal serieus nemen (en misschien is dat ook helemaal niet de bedoeling hier!). Als je deze site echt eer aan zou willen doen (die namelijk “weet hoe de wereld in elkaar zou moeten zitten”) zou je m.i. iets meer moeten weten van hoe de wereld in elkaar zit, en dan in al haar facetten. Ik zeg niet dat ik dat wel allemaal weet, maar op bepaalde vlakken mist er vind ik bij jou een bepaalde diepgang. Vind jij bijvoorbeeld het schrijven van een leuk stukje op internet belangrijker dan het bagataliseren van groeiachterstanden bij patienten? Ik zou namelijk het schrijven van een stukje niet boven de gezondheid van patienten willen plaatsen, en probeer juist mijn vizier open te houden. Wel kan ik nog veel leren, met name in de manier ‘hoe iets te brengen’.
De geschiedenis van Aspartaam is een goed voorbeeld waar je (denk ik) nog iets van zou kunnen opsteken, met name over hoe de farmaceutische industrie werkt en goedkeuring krijgt voor haar producten. Heb je de documantaire ‘Sweet Misery’ bijvoorbeeld al gezien? Daarin vertellen heel wat gekwalificeerde mensen – artsen, psychiaters en mensen van de overheid – het tegengestelde van wat jij zegt mbt. aspartaam. Ik heb ook nog wat heldere pdf’jes met diverse informatie, iets voor jou? Als het gaat om mensen echt te informeren kan je maar beter alle beschikbare informatie tot je nemen, en dan pas tot een echt gefundeerde beslissing komen.
Verder lijk je alweer een aanname te doen met de constatering dat ik (enkel) doordat ik gehoord heb dat een arts een CVA mist, ik de psychiatrie aanval. Tuurlijk niet. Ja, ik val de psychiatrie wel aan, maar ik zei dat ik 10 jaar heb gespeurneusd, en heb zowel de reguliere geneeskunst als de alternatieve kant bekeken. Ik ben nu – na eerst een sterke aanhanger van de reguliere kant geweest te zijn – meer geneigd een meer voorzichtige benadering te volgen. Dat houdt in dat ik nu het zekere voor het onzekere neem, er zijn inmiddels afdoende andere gezichtspunten (wat uiteraard niet inhoud dat ik alle reguliere paden gelijk afwijs).
Ik hoop dat je snapt dat ik je niet persoonlijk aan wil vallen, maar dat ik dit doe om een bredere discussie op gang brengen. Ook in jou, Marianne. Ikzelf groei hier zeker van, dus in ieder geval bedankt daarvoor! Ik probeer alleen de zaken waar ik in contact mee ben gekomen hier neer te zetten om zo de andere kant te belichten. Het is aan jou of je daarvoor openstaat, of niet. Iemand veroordelen op grond van zijn of haar denkbeelden gaat echt te ver.
En uiteindelijk gaat het gaat toch om de echte misstanden uit de wereld te helpen of in ieder geval aan te stippen? En daar kunnen we elke hulp bij gebruiken!
Veel geluk en succes met je column! Misschien spreken we elkaar nog eens…
Op 12 december 2008 om 18:05 zei Frank :
@Matthijs: Werkschuwtuig is een verzameling van verschillende schrijvers, met verschillende meningen. Het is niet één blok met één mening. Dat ‘weten hoe de wereld in elkaar zou moeten zitten’ slaat op de individuele meningen van de individuele schrijvers.
Ik nodig je daarom hierbij uit een (tegen)column te schrijven voor hier op de site.
Op 12 december 2008 om 19:18 zei Marianne :
@Matthijs:
Je weet ondertussen toch wel dat alle meisjes van cola light houden?
Verder vind ik dat je het nogal veralgemeniseert als ik een argument van jou ontkracht. Ik bedoel daar dan vooral mee dat je een verkeerd voorbeeld geeft, niet perse dat ik je daarmee persoonlijk aanval. Ik voel me zelf trouwens ook niet persoonlijk aangesproken.
Over dat bagatelliseren van de groeiachterstand versus het schrijven van een leuk stukje: ik weet best dat je begrijpt dat dit twee heel verschillende dingen zijn. Let vooral ook op de context waarin ik dit schreef.
Voel je zelf idd. vooral vrij om een column te schrijven over aspartaam.
Op 25 februari 2009 om 19:27 zei Sylvia :
Hallo ik ben moeder van een zoon van 6 met ADHD en is ook nog eens erg klein van gestalte (1.10cm)
ik was op zoek of er een verband is tussen deze 2.
Toen stuitte ik op deze site en zit jullie stukjes met rillingen over mijn rug te lezen! pffff wat zijn jullie stellig in eigen visie zeg! Ik weet niet of jullie zelf ADHD hebben? Maar ik word dagelijks geconfronteerd met de lasten ervan….mijn zoon heeft echt veel last van zijn geestelijke handicap (ADHD) Weet van mij zelf dat hij zijjn leven tot nu toe netjes heeft gegeten, een verantwoorde voeding (schijf van 5) Vooral op sociaal vlak heeft onze zoon last van zijn kwaal….het maken en behouden van vriendschappen was altijd een groot probleem! Waardoor hij snel in conflikt raakt en hierdoor erg snel gefrustreerd. Het in de weg zitten met zijn eigen ik. Vreselijk om te zien voor een moeder! Ik bedoel het hyperaktieve is echt het ergste niet! Dat raak je gewend!
Nu gebruikt hij dagelijk 2x een half tabletje ritalin en is een rustiger kind…de drukte in zijn hoofd is zoveel minder!!!! Hij zit lekkerder in zijn vel, dat zie je en merk je…hij maakt en behoud vriendschappen. natuurlijk zijn er moeilijke momenten, want helemaal weg gaat het nooit, maar als hij NU niet gefrusteerd en lekker in zijn vel zijjn jeugd kan doormaken….Durf ik te wedden, dat hij daar de rest van zijn leven gemak van gaat hebben.
Ook gaat onze zoon naar de osteopaat een paar keer per jaar. Deze werkt aan mijn zoons hoofd, omdat hij daar een streke spanning in voelt. de dagen erna is het altijd extra erg….maar na 3 dagen, is het erg goed merkbaar dat de spanning een stuk weg is.
Dus ik sta als moeder postief tegen over Ritalin! omdat het mijn kind SOCIAAL helpt en dat is m.i erg belangrijk.
Ik sta dus voor vele dingen open…omdat je als moeder je kind wil helpen…..daar waar je kan! maar een 1 of ander zwaar dieet gaat mij te ver. Voeding kan best van invloed zijn op gedrag……dat is niet te ontkennen! Maar als je een nette gebalanseerde voeding gebruikt????
Op 5 mei 2009 om 14:50 zei Annet :
Hallo Sylvia,
Eindelijk iemand die lijkt te weten waar we het hier over hebben.
Leven met ADHD is nl. heel erg moeilijk.
Ik ben inmiddels 41 en heb jaren lopen zoeken naar een oorzaak voor de “onrust in mijn kop”.
Ik heb ook epilepsie en al mijn klachten werden voorheen altijd op die epilepsie gestoken, ook een depressie die weer later de kop opstak.
Nadat ik met alcohol-problemen bij het consultatie bureau voor alcohol en drugs terecht kwam, vielen ineens alle “puzzelstukjes” in elkaar.
Daar werd ADD geconstateerd en na talloze diagnose-gesprekken met een verslavingsarts, die gespecialiseerd is in ADHD & alcohol en gesprekken met een psychiater werd uiteindelijk de diagnose ADD gesteld.
ADD is, integenstelling to ADHD veel moeilijker te herkennen.
Ik slik nu Ritalin en mijn leven is volslagen anders geworden. Ik voel me zoveel helderder in mijn hoofd en kan me beter concentreren, waardoor ik dus mijn werkzaamheden af kan maken. Dit in tegenstelling tot vroeger, toen ik altijd met 10 dingen tegelijkertijd bezig was en niets afmaakte. Ik heb geen driftbuien meer (als gevolg van de frustratie die je voelt, omdat alles teveel lijkt te zijn).
Ik heb weer rust in mijn hoofd en daardoor in mijn hele doen en laten.
Ik kan nu ook weer zonder problemen werken; iets wat ik voorheen echt niet meer kon…
Ik weet dat die Ritalin “rotzooi” is en er kleven ook best nadelen aan, maar die wegen voor mij niet op tegen de voordelen.
Ik hoorde toevallig afgelopen weekend iemand over ADHD en een dieet. Hij zou me daar nog over bellen deze week, maar ik was eerst even kijken of ik hierover iets kon vinden op het internet. Tot nog toe heb ik nog niet echt een goede indruk kunnen krijgen, want voor zover ik kan nagaan ik eet al gezond genoeg.
Ik wacht het maar af….
Op 1 november 2010 om 12:11 zei Mariska :
Ik moet hier toch echt even op reageren. Mijn zoon is 4 en heeft adhd. Ligt niet aan de opvoeding zoals velen denken……..ik heb ook 2 superrustige kinderen. Mijn 4 jarige stuitert al vanaf het moment dat hij in mijn buik zat.
Wij zijn dus aan het adhd dieet begonnen van het ADHD research centre en man man man wat een verschil. Komt echt niet door de extra aandacht zoals hier wordt gesuggereerd, dat slaat werkelijk nergens op.
We zijn er inmiddels achter dat hij reageert op gluten, bananen, sinaasappelsap, aardappel en kaas. Echt…het verschil is zo groot wanneer hij het wel eet. Van 1 banaan is hij 5 dagen helemaal van de kaart, van een bakje patat 13 dagen. Hij rent, springt, maakt rare geluiden, slaat, heeft nachtmerries, nachtelijke zweetaanvallen, schreeuwt de hele nacht in zijn slaap enz. Geen pretje voor hem, maar ook voor ons niet.
Wij zijn een half jaar geleden aan het dieet begonnen om te voorkomen dat hij uiteindelijk aan de Ritalin of een aanverwante pil zou moeten. Die kans zat er dik in, want hij was echt niet te handhaven.
Nu gaat het goed, hij is zeker 80% rustiger, kan gewoon meelopen i.p.v altijd maar vooruit rennen, kan spelen, heeft geen nachtmerries meer en hij slaapt gewoon goed nu. Hij blijft wel wat impulsiever dan een gemiddeld kind, maar zo erg als het geweest is, is het gelukkig niet meer.
Dat het onderzoek niet klopt over het dieet, boeit mij niet. Ik zie elke dag met eigen ogen dat het voor ons werkt. We zitten nog steeds in de testfase en zo nu en dan testen we iets wat weer helemaal mis gaat. Je ziet meteen het oude gedrag weer terugkomen en dan weet je weer waar je het voor doet.
Op 17 november 2010 om 19:10 zei miss molly :
Beste Mariska,
als jouw kind druk is omdat hij overal en nergens allergisch voor is, wil dat niet zeggen dat hij ADHD heeft. In de DSM-IV, de ‘diagnose-bijbel van de psychiatrie’, staat heel duidelijk dat eerst allerlei andere mogelijke oorzaken, zoals allergie, verslaving, chronische stress door omgevingsfactoren (een onveilige thuissituatie, slechte nachtrust door stelselmatig te laat bed gaan of een te onrustige, lawaaierige omgeving) EERST moeten worden uitgesloten, voordat de mogelijkheid van een psychiatrische (of eigenlijk neurobiochemische) stoornis MAG worden overwogen.
Pas als de gevolgen van DIE problemen zijn aangepakt, en er is dan nog steeds sprake van zeer specifieke klachten, DAN kan pas de disgnose ADHD gesteld worden.
Het is wel zo dat mensen met ADHD van nature moeilijker in baland te brengen en te houden zijn, en ALS ze naast hun ADHD ook nog andere problemen hebben, hebben ze daar dus vaak meer last van dan een niet-ADHDer.
Ok vergelijk een niet-ADHDer altijd met een zware eiken salontafel met een zware vaas veldbloemen er op, en een ADHDer met een rank bistrotafeltje op 1 poot met daarop een rank glazen vaasje met 1 roos.
Tegen die eiken tafel moet je VEEL harder aanlopen om de vaas om te gooien dan tegen het bistrotafeltje, domweg omdat de balans van de eiken tafel van nature beter is.
Maar als je er hard genoeg tegenaan loopt gaat IEDERE tafel om, en een verzameling allergieën is een flinke ofpdoffer, zelfs voor het sterkste gestel.
Maar zoals gezegd, dat is een stofwisselingsprobleem, en geen ADHD. ADHD is een neurobiochemisch probleem dat erfelijk bepaald is en al tijdens de zwamgerschap effect heeft. Een bepaald deel van de hersenen heeft een afwijkende verhouding van de neurotransmitters, de stoffen die signalen in de hersencellen doorgeven, en daardoor kan een ADHDer inkomende signalen minder goed filteren. Hij hoort en zie alles, ruikt en voelt alles, denkt honderd dingen door elkaar en associeert alles met alles.
Het deel van de hersenen waarin de inkomende signalen gesorteerd worden op belangrijkheid is van jongs af aan al minder actief en minder goed doorbloed, doordat er een tekort is aan vrije dopamine. Dopamine is de neurotransmitter die een REMMENDE werking heeft op prikkeloverdracht.
Dus als je zit te lezen, zorgt dopamine ervoor dat je gehoor, reuk en gevoel MINDER gevoelig worden, zodat je je kan concentreren op wat je leest. En als je zit te luisteren, remt de dopamine de gevoeligheid van je ogen, zodat je niet afgeleid wordt door elke regendruppel die over de ruit loopt, of door een stofje op de bloes van je buurvrouw. Die prikkeldemping is bij ADHD onvoldoende, doordat er niet voldoende dopamine aanwezig is om al die zenuwcellen te dempen. Bij ADHD is diat tekort aan vrije dopamine vrijwel volledig genetisch bepaald. Omgevinngsfactoren kunnen het effect van dat foutje nog wel een klein beetje verder versterken of afzwakken, maar meer ook niet.
Ritalin past op dezelfde plaats aan die transporter als dopamine, waardoor er meer dopamine vrij komt, en de hersenen beter hun werk kunnen doen.
Op 8 juni 2011 om 15:15 zei Richard :
Als maker van de website jodiumtekort.nl even een korte reactie aangaande het artikel en de website. Bij vragen kan er altijd gemaild worden en krijgt iedereen keurig een antwoord, dat is vaak beter dan zelf van alles te bedenken.
Het genoemde artikel laat weinig ruimte voor het aanwezige positieve effect van jodium op het gedrag, iets dat ook wordt ondersteund door WHO onderzoek onder gewone burgers die een tekort hebben.
TAV het effect is het een bekend gegeven dat dopamine wordt aangemaakt vanuit tyrosine. Het schildklierhormoon bestaat uit 2 tyrosine moleculen die zijn terug te brengen middels enzymen to 4 jodium moleculen en 2 tyrosine moleculen. Die dan weer gebruikt kunnen worden om dopamine (ea) te maken. BIj een tekort wordt er meer T3 en minder T4 gemaakt. Echter de hersenen kunne alleen maar T4 opnemen. Dus bij een jodiumtekort kunnen de hersenen in de problemen raken en een gevolg zou kunnen zijn dat er een verstoorde dopamine productie aanwezig is.
NOg even iets over opvoeding cultuur afkomst etc. Dat is natuurlijk best een aardige hypothese (die zeker nog nooit bewezen is) maar wil iemand mij dan verkaren waarom alle westerse landen met het ADHD probleem ehbben te kampen. Terwijl de opvoedingen, cultuur, drukte opelidingsniveau etc tussen al die westerse culturen (Australie, Amerika, Nederland Spanje etc) enorm varieren. Dat kan nooit de gemeeschappelijke factor zijn als we logisch nadenken. Voeding helaas wel want de Westerse maatschappijen hebben vrijwel allemaal dezelfde richtlijnen over voeding, minder zout niet in de zon, minder vet etc etc. Met als gevolg dat voroal Westerse landen een jodiumprobleem hebben, een vitamine D probleem hebben en nog enkele voeding gerelateerde problemen.
Een korte nuancering vanuit de website vond ik op z’n plaats en vragen kan zoals gezegd altijd.
Op 8 juni 2011 om 15:20 zei Richard :
O ja nog een korte aanvulling.
Bij de oplossing naar ADHD zou het beter zijn te kijken welke stoffen allemaal nodig zijn om een optimale dopamine aanmaak voro elkaar te krijgen en te onderzoeken of daar tekorten van voorkomen. En dan die verder te onderzoeken in plaats van vooral een oplossing voor eht eindproduct te bedenken.
In die keten spelen vele afctoren een rol, zoals vitamine D, jodium tyrosine en nog enkele andere factoren. De bron onderzoeken is veel voor de hand liggender. Je kan natuurlijk kiezen om meer dweilen te produceren om water weg te krijgen van de vloer, handige ris het de kraan dicht te draaien. Dat laatste levert dan wel heel veel minder op dan de verkoop van dweilen.