27 september 2009
Ellende
Wat is het toch heerlijk dingen te doen waar je nu al van weet dat je er over een tijdje flink last van gaat hebben: van overgeven op het toilet omdat je teveel gedronken hebt, tot kansloos achter die ene persoon aanlopen en een blauwtje lopen, of door rood fietsen en uiteindelijk bekeurd worden door een slome Bertha. Hoeveel ellendige bevestiging hebben we eigenlijk nodig en waarom doen we ons die ellende aan? Ik ga het deze column hebben over de onvermijdelijke ik- kwel-mezelf-ellende.
Om te beginnen bij de dingen waar we van weten dat het slimmer is om niet te doen: het eten van teveel brownies (überhaupt smerige zoete chocoladecake eten…), vervolgens misselijk thuiskomen, overgeven en je schuldig voelen. Je had immers van te voren kunnen voorspellen dat dit zou gebeuren! Toch besluit je even gretig je de volgende keer opnieuw misselijk te eten. Waarom? Heel simpel: omdat je het lekker vindt en het morgen toch je balansdag is. Kortom: je blijft het probleem ontkennen.
Dat brengt me direct bij de volgende vorm van ik-kwel-mezelf-ellende: ellende waarvan je alleen last hebt als je betrapt wordt. Ellende die je dus niet ontkent, maar onderschat. Neem nu als voorbeeld het negeren van het rode licht, wat we natuurlijk allemaal doen als we ons snel door de stad willen verplaatsen. Helaas is het statistisch gezien onvermijdelijk een keer bekeurd te worden door drie slome agenten die je met een busje achterna scheuren en aanhouden, je vragen naar je alibi en 50 euri (= 50 broden, of 16 kant-en-klaar maaltijden) armer maken. Je weet dat het niet mag, maar toch doe je het. Waarom? Stoplichten zijn hinderlijk en je gaat ervan uit dat je toch niet gepakt wordt.
Hopeloos! Om gefrustreerd van te raken! De hierboven besproken vormen van ellende hadden voorkomen kunnen worden. Dat besef je pas als het al te laat is (en je er achter bent gekomen dat door rood rijden niet ‘slechts’ 30 euri is maar 50!). Waarom hebben we dan toch die bevestiging nodig? Daarop zijn twee antwoorden mogelijk, die terug te voeren zijn op de oorsprong van de ellende: het ontwijkende dat-gebeurt-mij-toch-niet-denken (of in ieder geval niet deze keer). Het tweede antwoord ligt in het feit dat je de gevolgen niet direct overziet, of – beter gezegd –niet onder ogen wil komen.
Het zogeheten bord-voor-je-kop-syndroom is niet alleen gereserveerd voor de kansloze nerd, maar ook voor de doorsnee student die de realiteit aanziet voor een condoom op een bierflesje. Hoeveel makkelijker is het de ellende te ondergaan, dan het te voorkomen door op bepaalde momenten net wat strenger naar jezelf toe te zijn?
Wellicht is het een begin om je enigszins te verdiepen in de wet van bedrog en Murphy’s law. Doorgaans worden deze wetten met elkaar verward, een combinatie van beide geeft echter een prima levensles mee. Murphy beschrijft wat ik zojuist illustreerde aan het door-rood-rijd-voorbeeld: als er een kleine kans is dat je bekeurd wordt, zul je allicht een keer bekeurd worden. (gewoon statistiek dus). De wet van bedrog komt op het volgende neer: alles dat mis kan gaan, zal ook zeker mis gaan. Ofwel: zet maar vast wat geld opzij voor als de agenten je komen plukken (veelal aan het einde van de maand en ze hun quota nog niet gehaald hebben.)
Goed, een aannemelijke oorzaak voor alle ellende: alles gaat mis! Je hebt er echter meer controle over dan je denkt. Dus als je jezelf aan het beklagen bent en zwelgt in het zelfmedelijden, denk dan hieraan: een aanzienlijk deel van de ellende heb je zelf veroorzaakt en kun je daarom ook voorkomen. Houd hierbij boven beschreven wetten in je achterhoofd. Trotseer de ellende, doorzie het patroon en zorg er in ieder geval voor dat je niet aan Bertha uit hoeft te leggen waarom je door rood reed. Als je haar dan alsnog tegenkomt (onvermijdelijk!), doe haar de hartelijke groeten en vraag dan ook even of ze nog wat leuks heeft gedaan met een vijfde van mijn stufi van de maand september!
Deze keer (zondag 27 september 2009) geheel verzorgd door Ellen.
Op 28 september 2009 om 11:12 zei Mathijs :
Met de fiets door rood licht gaan kost 60 euro, niet 50.
Op 28 september 2009 om 11:19 zei Joen :
@Mathijs: Ik heb het twee keer gedaan, kostte allebei de keren 50 euro. Dat was wel allebei meer dan een jaar geleden, misschien zijn de tarieven omhoog gegaan…
Op 28 september 2009 om 11:26 zei Mathijs :
@Joen: jep, een tijdje terug zijn de boetes voor alle vergrijpen in Nederland 20% omhoog gegaan.
Op 28 september 2009 om 11:39 zei Frank :
Het zal wel aan mij liggen, maar het viel me op dat overgeven een grote rol speelt in zowel de eerste als de tweede alinea. Ik doe dat echt alleen als ik ziek ben. De alcohol snap ik nog wel, maar hoeveel brownies moet je wel niet eten wil je ervan gaan overgeven?
Op 28 september 2009 om 12:03 zei Ellen :
Haha tja ik ben vaak misselijk nadat ik zoetigheid hjeb gegeten (lees: schuldcomplex)
Op 28 september 2009 om 12:51 zei Joen :
@Ellen: Dat is niet zo goed… Er is niks mis met zoetigheid eten, als het maar een beetje binnen de perken blijft en op lange termijn in verhouding staat met hoeveel je aan energie verbruikt. De gedachte dat suikers en vetten slecht voor je zijn (behalve voor je tanden dan) is inmiddels door de vele producenten van light-producten erin geramd, maar naar mijn idee geheel onterecht. Voor alle voedingsstoffen geldt dat TE VEEL ervan niet goed is, maar de mens kan echt wel een sporadische schranspartij brownies hebben. Het er weer uitgooien lijkt me helemaal geen goed idee (ook voor je tanden niet overigens).
Op 29 september 2009 om 8:56 zei Ellen :
Bedankt Joen voor je consult, volgende keer steek ik toch maar weer mijn vingers in mijn keel.
Op 4 oktober 2009 om 19:41 zei SP Transparant :
Wel eens van masochisme gehoord?