23 mei 2010
Een verhaal vol leugens is boeiender dan een droom vol waarheden
In het kader van schrijvers die we niet mogen vergeten wil ik jullie graag in aanraking brengen met Willem van Maanen. Een groot schrijver van eigen bodem die op zijn zesentachtigste één van mijn favoriete boeken schreef. ‘Heb lief en zie niet om’, de titel zou op zichzelf al een prachtige dichtregel zijn, is een boek wat je niet alleen anders naar de wereld laat kijken; het laat je ook anders naar de literatuur kijken.
“Een verhaal vol leugens is boeiender dan een droom vol waarheden,” schrijft van Maanen ergens in het boek en die woorden geven voor mij de essentie van het werk van hem weer. De schrijver is een valsspeler, houdt ervan de lezer te laten verdwalen in zijn boeken. Hij houdt blijkbaar niet van draden en zorgt ervoor dat hij steeds net als je de draad weer hebt opgepakt, er ergens in wordt geknipt of gevlochten. Ik zou zijn boeken absoluut niet absurdistisch willen noemen, wat betreft de leeservaring heb je soms het gevoel dat je een stuk van Ionesco aan het lezen bent.
Het boek is een tweeluik over de oorlog waarin op één van de eerste pagina’s het buurjongetje van de hoofdpersoon wordt vermoord (dit buurjongetje is de hoofdpersoon van het tweede deel). Het eerste deel van het tweeluik beschrijft het dilemma waarin de hoofdpersoon (een acteur) verkeerd. Hij moet een ariërverklaring tekenen om te mogen blijven spelen in zijn theatergezelschap maar hij weigert dat.
Het tweede deel is een monoloog vanuit het dode jongetje, die terugkijkt op de vlucht die hij zou hebben gemaakt als hij had overleefd, geschreven door zijn moeder en voorgelezen door de acteur. En zo zijn er meer briljante perspectiefspelletjes die je als lezer menigmaal met de handen in het haar laat zitten maar tegelijkertijd zowel het boek als de schrijver meer en meer fascinerend maken.
Het is zonde te veel van dit boek prijs te geven omdat je als lezer zelf hard moet werken om de verhaallijnen te ontdekken. Het is alsof de schrijver je een doolhof induwt waarin je in elke verhaallijn de verkeerde afslag kunt nemen en hopeloos kunt verdwalen. Het is de kunst dit te accepteren. Je moet je in dit boek niet bij elke gebeurtenis afvragen hoe hij in het geheel past, hoe het klopt met de werkelijkheid. Je moet juist proberen dat van je af te zetten en te begrijpen wat de schrijver bedoelt, waarom hij deze woorden en deze gebeurtenissen gebruikt, want elke gebeurtenis bevat grote symboliek.
Met dit boek gaf van Maanen mij een nieuwe blik op de literatuur, maar hij deed dit zonder de inhoud van zijn verhaal te schaden en daarmee bewijst hij zijn eigen kracht. Voor mensen die naast lezen ook van puzzelen houden is dit boek een uitdaging, voor mensen die van literatuur houden zal het een zeer aangename wandeling door het doolhof worden.
Deze keer (zondag 23 mei 2010) geheel verzorgd door Djoeke.
Op 23 mei 2010 om 9:38 zei Tweets die vermelden Werkschuwtuig » Een verhaal vol leugens is boeiender dan een droom vol waarheden -- Topsy.com :
[...] Dit blogartikel was vermeld op Twitter door Werkschuwtuig, Grietje. Grietje heeft gezegd: RT @werkschuwtuig: Een verhaal vol leugens is boeiender dan een droom vol waarheden http://bit.ly/ckgmAd [...]