8 april 2009
De Doha-ronde
De G20 is gekomen en gegaan. Het volgende is beloofd: 750 miljard gaat naar de kas van het IMF en zal ten gunste komen van banken die dreigen kopje onder te gaan. Nog eens 250 miljard zal dienen als garantie van handelskredieten. Ten slotte veelbelovende geluiden over open markten – helaas geluiden van de korte termijn.
De volgende stap in de internationale economische politiek is de Doha-ronde. Deze bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie heeft als visie de handelsbarrières in de wereld op te heffen en vrije internationale handel mogelijk te maken. De agenda verplicht deelnemende landen juridisch – dan spreken we dus over meer dan slechts toezeggingen – hun agrarische en fabricage markten open te stellen. Echter, 141 landen zijn moeilijk met de neus in dezelfde richting te krijgen. De Doha-ronde heeft inmiddels al aardig wat vertraging opgelopen. De kredietcrisis zou weleens voor een omwenteling kunnen zorgen.
Tijdens de crisis van de jaren ’30, waar de laatste tijd veelvuldig op wordt teruggeblikt, werd de wereldhandel lamgelegd doordat landen protectionistische muren opwierpen. Tijdens de afgelopen G20-top werd gelukkig duidelijk dat staten ditmaal niet dezelfde misstap willen maken. Ironisch genoeg zou de Doha-agenda uiteindelijk dus niet zijn succes kunnen gaan vinden dankzij de wil van de rijkere landen de armere landen tegemoet te komen, maar vanwege hun noodzaak zelf het hoofd boven water te houden.
De vraag ligt hier nu hoe duurzaam de inkt van 141 handtekeningen onder een antiprotectionistisch akkoord zal blijken te zijn. De crisis zal onherstelbaar een gat in het fundament van de voorheen zo stevige westerse economieën hebben geslagen en een nieuw evenwicht zal moeten worden hervonden. Voor ontwikkelingslanden die gewend zijn aan lagere levenstandaarden, is dit een moment om te profiteren. Bedrijven zullen getrokken worden naar de goedkope en door de WTO-ondersteunde ontwikkelingslanden. In tijden waarin containervervoer zo goed als gratis is en de rentes de 1% naderen, zullen landen als de Verenigde Staten met lede ogen moeten aanzien hoe investeerders vertrekken naar de lagelonenlanden. Nood breekt wet, en zeker internationale wet. Zodra de wereldhandel weer op gang komt, banken weer op eigen benen kunnen staan en consumentenvertrouwen wordt hersteld, zullen westerse landen zich wel twee keer bedenken alvorens ontwikkelingslanden meer macht in handen te spelen. Niet meer afhankelijk van ‘duurzame samenwerking’ zal al snel getracht worden weggelopen industrieën terug te winnen en dat zal alleen kunnen met behulp van protectionistische maatregels.
Om deze gang van zaken te voorkomen zal de WTO een stok moeten verzinnen om mee te slaan. Zolang in het internationaal recht sancties meestentijds alleen opgelegd kunnen worden wanneer landen daar zelf toestemming toe hebben gegeven, is het zaak de Doha-agenda op een andere manier te verzekeren. Door middel van samenwerking met het IMF zal de WTO financiële maatregelen kunnen treffen tegen landen die op hun schreden dreigen terug te keren. Alleen zo kan de crisis die zoveel heeft gekost, toch nog iets opleveren.
Deze keer (woensdag 8 april 2009) geheel verzorgd door Lise.
Op 8 april 2009 om 21:24 zei Frank :
Lise, interessant stuk, maar filosofeer eens verder over die mogelijke maatregelen/sancties die de WTO samen met het IMF zou kunnen nemen. Ik denk namelijk niet dat er echt iets concreets zal uitkomen. Om alles weer op de rails te krijgen zullen veel landen veel offers moeten brengen. Vrijwel belangeloos. De landen die het hardste getroffen zullen worden door de sancties en maatregelen zijn de landen die de WTO (en het IMF) het minst hard nodig zullen hebben (zie ook China). Wat zou in jouw ogen een goed pressiemiddel zijn om ieders naleving te garanderen?
Zouden we niet gewoon beter het failliet van het huidige kapitalisme moeten aanvaarden en gewoon moeten werken aan een nieuw, goed, realistisch (dus niet gebaseerd op oneindige groei) systeem in plaats van zo druk met pleisters en tijdelijk oplossingen in de weer te zijn?
Op 10 april 2009 om 12:36 zei Bootvis :
Filosoferen kan ik niet zo goed, maar hoezo is het kapitalisme gebaseerd op oneindige groei? En is het niet zo dat zolang er technische ontwikkeling is er een welvaartsstijging gerealiseerd kan worden?
Op 10 april 2009 om 19:02 zei Frank :
@Bootvis: Ik denk dat technische ontwikkeling en zeker welvaartsstijging (vooral in de huidige scheef verdeelde vorm) eindig zijn en dus geen goede basis voor een duurzaam economisch systeem.